မၯထူရၯစီၯဘးအူကႜံလဿကညီဖိဒီတကလုာ္ညါအဲဢ္ဘဢ္အီၯ

ကီဿ္ခိဢ္စီၯဘးအူကႜံသးသမူဂ့ဿ္က်ိၯဃုာ္ကညီတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯအကလုာ္ကလုာ္ (ပယီၯက်ိာ္)

ကညီကလုာ္ခိဢ္နဿ္လဿဘဢ္တဿ္သ့ဢ္ညါအီၯအကူာ္ (၂)

၂. ပွၯစီဆံွ ဖိပဲဢ္ဆဢ္
 

(ဘိပဲဢ္ဆဢ္န႕ဢ္ )

ဖဲ ၁၈၆၆ နံဢ္အဆဿကတီဿ္ ကညီဖိ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ တဂၯ အ၀ဲဟံးန႔ဿ္၀ဲ ဘူးဒး‚ ခရံာ္ဖိ အတဿ္စူဿ္တဿ္နာ္ဒီး ကညီဖိ မိဿ္လုဿ္ပဿ္လဿ္အတဿ္ဂ့ၯတဿ္၀ါတဖဢ္၀ံၯ အ၀ဲပာ္ဖွိဢ္၀ဲဒီး သူဢ္ထီဢ္၀ဲ တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအသီတခါ န႔ဢ္လီၯ. ကိၯစဢ္ရံဢ္ ဒီး တီအူ ခ်ံဢ္ဘိပဿ္ အ၀ဲသ့ဢ္ခံဂၯစ့ဿ္ကီး ဒုးအိဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ တဿ္စူဿ္ တဿ္နာ္ အသီစ့ဿ္ကီး န႔ဢ္လီၯ. ခ်ံဢ္ဘိပဿ္ အတဿ္စူဿ္တဿ္နာ္အသီန႔ဢ္  စီိၯကႜိစ့ၯဒံဢ္ဖိမ့ တူဿ္လိာ္ဟံန႔ဿ္မၯလဲၯထီဢ္လဲၯထီ၀ဲ ဒဢ္န႔ဢ္လီၯ.

(ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း )

ဘိပဲဢ္ဆဢ္ မံၯတဖ်ဿဢ္မ့ဿ္ဒဢ္ ပွၯအါဂၯပာ္ပနီဢ္ကိး၀ဲဒဢ္န႔ဢ္လီၯ. အမံၯ နီဿ္ကီဿ္မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ န႔ဢ္လီၯ. ပွၯတသ့ဢ္ညါအီၯလဿ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါဘဢ္ အါဒဢ္တဿ္တက့ဿ္ ပွၯသ့ဢ္ညါအီၯလဿ ဘိ္ပဲဢ္ဆဢ္ န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲမ့ဿ္၀ဲ ပွၯကစဿဿ္ခိဢ္ ပတီဿ္မုဿ္ဖိတဂၯအဃိ အ၀ဲမၯ၀ဲတန႔ဿ္ဘဢ္ အ၀ဲပာ္ဖွိဢ္၀ဲဒဢ္ ဘူးဒးဒီး ခရံာ္ဖိအတဿ္စူဿ္ တဿ္နာ္၀ံၯ သူဢ္ထီဢ္န႔ဿ္၀ဲဒဢ္ တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါ အသီတခါန႔ဢ္လီၯ. အဃိသတးဒီး ပာ္တဿ္ပာ္ဖ်ါထီဢ္၀ဲဒဢ္အမံၯ လဿ ကီဿ္ပယီၯ စြဲၯစိဢ္ကႜါ ( ျမန္မာစြယ္စံုက်မ္း ) အပူၯ န႔ဢ္လီၯ.

စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ကိးလဿ ( ဘိပဲဢ္ဆဢ္) န႔ဢ္ အိဢ္ဖ်ါထီဢ္အသး ဖဲ ၁၈၆၆ နံဢ္ ကီဿ္ၾဘံဢ္တံဢ္ဖိ ဃုန႔ဿ္၀ဲ ကီဿ္ပယီၯလဿလာ္တက့ဖဲ တဿ္ပဿတဿ္ျပး တဂဿဿ္ က်ဿၯ ဒံးဘဢ္အဆဿကတီဿ္  ဖဲန႔ဢ္အဆဿကတီဿ္ ထံဖိကီဿ္ဖိတဖဢ္ တကပၯ ဘဢ္ပ်ံၯတဿ္တကပၯန႔ဢ္ ဃု၀ဲ ဒဢ္တဿ္စူဿ္တဿ္နာ္တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါ န႔ဢ္လီၯ.  သတးဒီး စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ( ကိး) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ န႔ဢ္ ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ၀ဲ ဘဢ္ဃး တဿ္ဘူဢ္တဿ္တီဿ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲန႔ဿ္အဆဿကတီဿ္ ထံဖိကီဿ္ဖိတဖဢ္ နာ္၀ဲတဿ္ဘူဢ္တဿ္တီဿ္ စွၯ န႔ဿ္ဒံး၀ဲ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ( ကိး) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအဃိ ထံဖိကီဿ္ဖိတဖဢ္ ပာ္ပနီဢ္၀ဲလဿ ပွၯလဿအအိဢ္ဒီးတဿ္ဂ့ၯတဿ္၀ါ ( သိဒၵိ)တဂၯ အမံၯ နီဿ္ကီဿ္ လီၯမဿ္၀ံၯ ဘဢ္တဿ္ကိးက့ၯအီၯလဿ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ န႔ဢ္လီၯ.

ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအဂံဿ္ထံးမ့ဿ္၀ဲဒဢ္ ဘူးဒးတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါန႔ဢ္လီၯ. ဆဿကတီဿ္ဖဲန႔ဢ္ ဖဲ၀့ဿ္မီဿ္လမႜဲဢ္ ၾဘံဢ္ထံဢ္ရွဢ္ ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါ ဖီဢ္န႔ဿ္အီၯ၀ံၯ အလီဿ္ခံ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ပာ္ဖွိဢ္၀ဲ ဘူးဒးတဿ္ ဘူဢ္တဿ္ဘါဒီး ခရံာ္ဖိတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါလဿ တဿ္ကူဢ္သ့အပူၯ၀ံၯ အ၀ဲဆဲးမၯ၀ဲ တဿ္သူဢ္ထီဢ္ဃိဢ္ ဒီး တဿ္ဘါယြၯကႜိ သ့ဢ္ဖဢ္န႔ဢ္လီၯ.

တဿ္အိဢ္မူဖဲနီဿ္ဆံးခါ 

စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ( ကိး) ဘိပဲဢ္ဆဢ္န႔ဢ္အိဢ္ဖဲ်ဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ဖဲ ပယီၯလံာ္နံဢ္လံာ္လါ ၁၂၁၅ နံဢ္အတီဿ္ပူၯန႔ဢ္လီၯ. မိဿ္ပဿ္ခံဂၯမ့ဿ္၀ဲဒဢ္ စီၯဆြ႔ဢ္ယ့ဢ္အ့ ဒီး နီဿ္နါယိၯစ့ န႔ဢ္လီၯ. ဒီပုဿ္၀ဲဿ္ ယဲဿ္ဂၯအက်ါ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ( ကိး) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ ပွၯသဿဂၯ တဂၯန႔ဢ္လီၯ. အိဢ္ဖဲ်ဢ္တဿ္လီဿ္မ့ဿ္၀ဲ ၀့ဿ္ဖဢ္ပူဢ္ နါကိဿ္ခံ သ၀ီန႔ဢ္လီၯ. ဖဲန႔ဢ္ဆဿကတီဿ္ သ၀ီပူၯ ဟံဢ္ခိဢ္အိဢ္၀ဲ ၂၀ ဖ်ဿဢ္ဒီးပွၯနီဿ္ဂံဿ္အိဢ္၀ဲဒဢ္ ၂၀၀ ဘ်ဲဢ္န႔ဢ္လီၯ.

စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ( ကိး ) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ န႔ဢ္ တဒ္သိး၀ဲဒဢ္ဒီး ကညီကစဿဿ္ခိဢ္ ဖိဆူဢ္ဆူဢ္ကိၯကိၯဘဢ္ အိဢ္ဒဢ္ စဿ္ကဘံဢ္ ဒီး ဆံးဆံးဖိ န႔ဢ္လီၯ. ဖဲအ၀ဲဒိဢ္ထီဢ္ အဆဿကတီဿ္ တအဲဢ္ဒီးမၯအီဢ္၀ဲဒဢ္ ဒ္မိဿ္လုဿ္ပဿ္လဿ္ ခုးဒီး က်ိးဘဢ္ အ၀ဲအသးဆူဢ္၀ဲလဿက လဲၯဆူတဿ္လီဿ္အယံၯဒီးဃုတဿ္မၯအသီန႔ဢ္လီၯ. အတဿ္သး စဲ မ့ဿ္၀ဲဒဢ္အဲဢ္ဒီးမၯလိသ့လံာ္ဒီးအဲဢ္ဒီးဃုသ့ဢ္ညါမၯလိတဿ္န႔ဢ္လီၯ.

ဘဢ္ဆဢ္သနဢ္က့ သးလဲၯဒီးနီဿ္ခိတဿ္ပဢ္ဃုာ္ အိဢ္ဒံးလဿ တဿ္လုဿ္အီဢ္နီဿ္ခိဢ္သးသမူအဃိ အ၀ဲ ႏုာ္လီၯကဲ ပွၯဖီမ့ၯဖိလဿ စီၯသဲဢ္ပီ အကစီဒဲန႔ဢ္လီၯ. ကဲပွၯ ဖီမ့ၯဖိဖဲ ကဆီဒဲ တမုာ္ဘဢ္ဆဢ္ ယံာ္တ့ဿ္ ၀ဲဒဢ္ခံနံဢ္န႔ဢ္လီၯ. တနံၯကဆီဒဲပွၯဖီမ့ၯဖိ  စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ လဲၯဃုဒဲးအီဢ္၀ဲတဿ္ဒီးလဿ အယံာ္ဒီးကဆီဒဲန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲ ဒဲးတဿ္ဒိးန႔ဿ္ တစဲး ဒီး အ၀ဲထံဢ္ကဆီ၀ါတဒု လဿအအိဢ္၀ဲတယံၯတဘူးဒီး အဒဲးအီဢ္တဿ္ဒီးတဿ္လဢ္အလီဿ္ဘဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဃးဒီးကဆီ၀ါတဒုအံၯ အဂ့ဿ္သံ ကြဿ္၀ဲပွၯအဂၯဘဢ္ဆဢ္ ပွၯတထံဢ္ဒီး တသ့ဢ္ညါနီတဂၯ‚ထံဢ္ဒဢ္ ထဲအီၯတဂၯလီၯ. စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ တဲဘဢ္၀ဲ ကဆီကစဿ္  စီၯသဲဢ္ပီလဿ အထံဢ္ ၀ဲ ကဆီ၀ါ အဂ့ဿ္န႔ဢ္လီၯ. စီၯသဲဢ္ပီ တဲဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ၀ဲ စီၯဆဢ္ဖိ ၀ါ တဿ္အံၯမ့ဿ္၀ဲ တဿ္ဂ့ၯ တဿ္၀ါလဿ နဂီဿ္လီၯ မုဿ္တနံၯ ဆဿကတီဿ္ မ့ဿ္တုၯဃီၯန႔ဢ္ နကဘဢ္မၯ၀ဲ ဒီကလုာ္အတဿ္မၯဒီး ပွၯအါဂၯ အတဿ္မၯ တဿ္ခြဲးတဿ္ ယာ္ကအိဢ္ ထီဢ္၀ဲဒဢ္န႔ဢ္လီၯ.

စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ထံဢ္ဘဢ္၀ဲ ကဆီ၀ါ၀ံၯအလီဿ္ခံ ဟးထီဢ္၀ဲလဿကဆီဒဲတဿ္မၯ၀ံၯ က့ၯအိဢ္က့ၯလဿအမိဿ္အပဿ္အ ဟံဢ္န႔ဢ္လီၯ.က့ၯအိဢ္လဿဟံဢ္အဆဿကတီဿ္ နဿ္ဟူတမွံက့ၯ၀ဲ ကဆီကစဿ္စီၯသဲဢ္ပီ အတဿ္ကတိၯလဿ အမ့ဿ္ မုဿ္တနံၯ နကဘဢ္မၯ၀ဲ ပပွၯ ကလုာ္အတဿ္မၯဒီး ပွၯအါဂၯအတဿ္မၯအဂ့ဿ္န႔ဢ္လီၯ. မိဿ္ပဿ္ တဖဢ္ ထံဢ္၀ဲလဿ အဖိခါြအိဢ္တအုးၾတဳာ္အဃိ  ဒ္သိးဒီးအဖိခါြသးကမုာ္အဂီဿ္ ဖ်ီ၀ဲဒဢ္ဒီး ပိာ္မုဢ္ဖိ နီဿ္၀ါ န႔ဢ္လီၯ. စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ သ့ဢ္ညါ၀ဲမိဿ္ပဿ္တဖဢ္ အတဿ္ သးအိဢ္အဃိ အ၀ဲအဲဢ္ကြံကဟုကယာ္၀ဲအမါ နီဿ္၀ါ ဂ့ၯဂ့ၯဘဢ္ ဘဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္သနာ္က့ မ့ဿ္လဿ တဿ္ဆီဟံဢ္ဆီဃီကလၯတဂ့ၯဘဢ္အဖီခိဢ္ ဖဲအထီဢ္ ပွဿ္၀ံၯ တနံဢ္ဘ်ဲဢ္ အလီဿ္ခံ ထံဢ္ဘဢ္၀ဲ ဖိခါြ၀ဲဿ္ကိအမဲာ္အဆဿကတီဿ္ အမါဆူးကြံာ္အသးန႔ဢ္လီၯ.

သတးဒီး စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ သးလဿာ္ကြံာ္၀ဲ တဿ္ဆီဟံဢ္ဆီဃီ၀ံၯ က့ၯမၯဖ်ါထီဢ္က့ၯ၀ဲ အတဿ္သးဆဲဒ္အမ့ဿ္ ကမၯ၀ဲပွၯအါဂၯအတဿ္မၯန႔ဢ္လီၯ. စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ လဿ ကကဲထီဢ္၀ဲ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အံၯ ဟံစုကြဿ္မဲာ္၀ဲမိဿ္ပဿ္ ခံဂၯ၀ံၯ ဟးထီဢ္လဿဖဢ္ပူၯလဲၯလီၯ၀ဲဆူ ရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္တဿ္ပဿၯခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲဟဲလီၯအိဢ္ကဒုဖဲ ရႊ႕ဢ္ကႜ႕ဢ္ သီခါဖႜဢ္၀ံၯ ဃုသ့ဢ္ညါမၯလိ၀ဲ ဘူးဒးတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအလံာ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲန႔ဢ္ လံာ္တဿ္ကူဢ္ဘဢ္ ကူဢ္သ့လဿ အ၀ဲအဲဢ္ဒီးဃုသ့ဢ္ညါ၀ဲ တဖဢ္ ဃုသ့ဢ္ညါ ၀ဲ ဒဢ္ဖဲန႔ဢ္လီၯ. တယံာ္ဘဢ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါလဿ ကကဲထီဢ္၀ဲ ဘိပဲဢ္ဆဢ္အံၯ ဆူးကြံာ္၀ဲဒဢ္ မိဿ္လုပဿ္လဿ္တဿ္နာ္၀ံၯ ႏုာ္လီၯကဲထီဢ္က့ၯ၀ဲ ဘူးဒးဖိတဂၯလီၯ. ဒ္သိး ဒီးတဿ္ဂ့ၯတဿ္၀ါကအိဢ္ဒီးအီၯအဂီဿ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ အီဢ္၀ဲဒဢ္တဿ္အီဢ္လဿတအိဢ္ဘဢ္ဒီး အသးသ မူဘဢ္တဖဢ္န႔ဢ္လီၯ. စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ပဿၯဃာ္၀ဲဒဢ္တဿ္မၯ လိာ္ ယဲဿ္ဘီ (သံးလးယဲဿ္ဘီ) ဒုဢ္စ့ဿ္ကီ၀ဲတဿ္အီဢ္အဃိ အ၀ဲအတဿ္အိဢ္သးလဲၯထီဢ္လဲၯထီ ဆီတလဲကြံာ္အသးန႔ဢ္လီၯ.

တဿ္ႏုာ္လီၯသးစီဆွံအတဿ္လုဿ္ဟံဢ္

ဆဿကတီဿ္တုၯဃီၯဖဲ ၁၈၆၆ နံဢ္အဆဿကတီဿ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ လဿကကဲထီဢ္၀ဲ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ တဂၯအံၯ အ၀ဲ ဆူးကြံာ္၀ဲဒဢ္အတဿ္ကူတဿ္သိးလဿညါတဖဢ္၀ံၯ ကူ သိးထီဢ္က့ၯ၀ဲ တဿ္ကူသိး၀ါကဖီလီန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲကူသိး၀ဲ တဿ္ကူတဿ္သိးအ၀ါဒီး ဟဲတုၯ၀ဲဖဲ ရႊ႕ဢ္ကႜ႕ဢ္ဒီးလဿဿ္ဒိဢ္ အဘဿဢ္စဿၯ လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ဒီး သဲဢ္ကဲၯ ကစဿဿ္ အဖီခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. ကစဿဿ္တဖ်ဿဢ္အံၯအဖီခိဢ္နကြဿ္န႔ဆဿဢ္ခိဢ္ဃဿၯဖ်ါ၀ဲဒဢ္ခဲလဿာ္လီၯ. တဿ္လဿ အလဲၯဘဢ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါန႔ဢ္ တမ့ဿ္၀ဲ တဿ္ဖိတဿ္လံၯ ဘဢ္မ့ဿ္ဒဢ္ထဲ ကလံၯဆွံတခါဧိၯလီၯ. အ၀ဲအသးဖွံဒီး ကဆွီထီဢ္ ၀ဲဒဢ္လီၯ. ပဿၯဃာ္၀ဲ (သံးလး) လဿသးကဆွီအပူၯဒီး ႏုာ္လီၯထုကဖဢ္တဿ္လီၯ. မ္အ၀ဲကမၯ ဘဢ္ဒီကလုာ္ အတဿ္မၯဒီးပွၯအါဂၯအတဿ္မၯဒီတစိၯအံၯတက့ဿ္. 

အ၀ဲႏုာ္လီၯထုကဖဢ္တဿ္ဖဲ လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ဒီးသဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္အဖီခိဢ္၀ံၯ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ တီခိဢ္ရိဿ္မဲကရဿကရိ သူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ ကညီပႜးဟးစဲဢ္( စ္) တဿ္ကရဿ ကရိ န႔ဢ္လီၯ. ၾဘံဢ္ထံဢ္ဖိ ထီဢ္ဟံးန႔ဿ္၀ဲကီဿ္ပယီၯ လာ္၀ံၯ အဆဿကတီဿ္ တဿ္ပဿတဿ္ျပးတအိဢ္ဒံးလီၯတံဿ္လီၯဆဲးဘဢ္ဒီး ဒီကလုာ္တဖဢ္စ့ဿ္ကီး ဟ့ဢ္လိာ္ အသးတဿ္ အဲဢ္တဿ္ကြံ တအိဢ္၀ဲဒဢ္ဘဢ္. ဖဲ စိၯဃဢ္အဿအဆဿ ကတီဿ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါလဿ ကကဲထီဢ္ဘိပဲဢ္ဆဢ္တဂၯ ဒ္သိးဒီး ပႜဢ္ဟးစဲဢ္ (စ္) တယါကအိဢ္ အဂီဿ္ စးထီဢ္မၯဟူးမၯဂဲၯထီဢ္၀ဲဒဢ္န႔ဢ္လီၯ.

တဿ္လီဿ္လဿပွၯလဲၯတုၯစွၯဒံးလဿအမ့ဿ္လ့ၯခိႜၯကစဿဿ္ဒီး သဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္အံၯအဖီဢ္ခိဢ္ စီၯဆဢ္ဖိ၀ါ ကူသိး၀ဲတဿ္၀ါဖးထီဒီး  စံဢ္တဲၯတဲလီၯ၀ဲဒဢ္ပႜဢ္ဟးစဲဢ္ (စ္) တဿ္အဲဢ္တဿ္ကြံအဂ့ဿ္အဃိ ပွၯလဿအိဢ္ ယံၯအိဢ္ဘူးတဖဢ္နဿ္ဟူ၀ဲဒဢ္အကစီဢ္န႔ဢ္လီၯ. စိၯဆဢ္ဖိ၀ါ ႏုာ္လီၯပာ္စီဆွံ၀ဲပႜဢ္ဟးစဲာ္(စ္) လဿအသးပူၯဒီး သူထီဢ္၀ဲဒဢ္ ဃိဢ္တဿတဿတဖ်ဿဢ္န႔ဢ္လီၯ. ၀ံၯဒီးလဿကစဿဿ္ န႔ဢ္အဖီခိဢ္အ၀ဲသူဢ္ထီဢ္ကဒီး၀ဲဒဢ္ ဖႜဢ္တဖ်ဿဢ္ န႔ဢ္လီၯ.ပွၯလဿအအိဢ္ဘူးအိဢ္ယံၯတကးဒံးဘဢ္ ပွၯလဿအိဢ္လဿကီဿ္ခီတဖဢ္စ့ဿ္ကီး ဟဲ၀ဲဒဢ္ဆူ လ့ၯခႜိၯဒီး သဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္အဖီခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. စးထီဢ္ဖဲန႔ဿ္စိၯဆဢ္ဖိ၀ါအမံၯနီဿ္ကီဿ္လီၯမဿ္ကြံာ္၀ဲဒီး ပွၯအါဂၯတဖဢ္ ကြဿ္၀ဲဒဢ္လဿ တဿ္ပဿၯဃာ္(သံးလး)ဒီး တဿ္မၯဘူဢ္မၯတီဿ္အဃိ ဘဢ္တဿ္ကိးက့ၯအီၯလဿ ဖိပဲဢ္ဆဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ပွၯလိဢ္ဘဢ္အီၯတနီၯ တလိဢ္ဘဢ္အီၯတနီၯ

 ရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္ကီဿ္ဆဢ္ကစဿဿ္လဿပွၯလဲၯတုၯစွၯဒံးအမ့ဿ္လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ ဒီးသဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္အဖီခိဢ္အံၯ ခီဖ်ိ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အဃိ ပွၯလဲၯ တုၯအါအါဂီဿ္ဂီဿ္အဃိ ပွၯလဿထီဒါအီၯဒ္အမ့ဿ္ ၾဘံဢ္တံဢ္တဿ္ပဿ တဿ္ျပး‚ခရံာ္ဖိ တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါလဿအိဢ္ထီဢ္သီ၊ ကဲထီဢ္၀ဲဒဢ္တဿ္သးဘဢ္တံာ္တာ္န႔ဢ္လီိၯ. လဿတဿ္န႔ဢ္အဃိ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အကစီဢ္ဟူ၀ဲတုၯလဿ ၾဘံဢ္တံဢ္ပွၯဘဢ္မူဘဢ္ဒါအအိဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဘိပဲဢ္ဆဢ္ တဂၯ အ၀ဲဟီတရါ လဿပွၯဂီဿ္ မုဿ္အက်ါဒီးဂဿၯဖွိဢ္ပာ္ဖွိဢ္၀ဲဒဢ္ ပွၯဂီဿ္မုဿ္လီၯ. ထဿစ့ဿ္ကီး၀ဲ ဒဢ္ ထူ၊စ့ န႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲသူအီ္ဢ္၀ဲဒဢ္ ဘူးဒး ကစဿ္အမံၯဒီး မုဿ္တနံၯကက့ၯထီဒါဒုးက့ၯ ၾဘံဢ္တံဢ္ရွဢ္ ပဒိဢ္အဂ့ဿ္ပွၯဆွဿ၀ဲဒဢ္ တဿ္ကစီဢ္န႔ဢ္လီၯ.

အဆိကတဿဿ္ မီဢ္လမႜဲဢ္ ၾဘံဢ္တံဢ္ရွဢ္ ထုးထီဢ္၀ဲဒဢ္တဿ္ကလုဿ္လဿ ကဘဢ္ဖီဢ္၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္လီၯ. ၀ံၯ ကဘဢ္ဖီဢ္စ့ဿ္ကီး၀ဲဒဢ္ ပွၯလဿအပိာ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အခံတဖဢ္န႔ဢ္လီၯ. ပာ္ကမဢ္၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ လဿ အ၀ဲဘဢ္သးကဲဘူးဒးယၯဇဢ္ယြၯ အဃိ ပွၯဖီဢ္ဖဿႏုာ္အီၯလဿ မီဢ္လမႜဢ္ဃိာ္ပူၯ သံမံသမိးဒီးဖ့် ၀ဲတီဿ္၀ဲ ဒဢ္န႔ဢ္လီၯ. တဿ္ကစီဢ္တဖဢ္ဟူထီဢ္၀ဲတုၯလဿ ဖဢ္ပူဢ္ဒီးရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္အဃိ ကဲထီဢ္၀ဲဒဢ္ တဿ္ထီဒါ ၾဘံဢ္တံဢ္ရွဢ္ န႔ဢ္လီၯ. တထံဢ္န႔ဿ္၀ဲအတဿ္ကမဢ္လဿ ဘဢ္သး ကဲထီဢ္ ဘူးဒးယၯဇဢ္မ့ ဘဢ္အဃိ မီဢ္လမႜဲဢ္ ပွၯဘဢ္ မူဘဢ္ဒါတဖဢ္ ထုးထီဢ္၀ဲဒဢ္တဿ္အဿဢ္လီၯခံထံဢ္ဒီးပ်ဿ္ကြံာ္၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ လဿဃိာ္ပူၯလီၯ.

(၁) ဖဲပွၯအိဢ္ဖွိဢ္ ဒီဒူဢ္ဒီထဿ အဆဿကတီဿ္ တဘဢ္ဟီတရါဘဢ္.

(၂) တဿ္တဘဢ္ထဿက်ိာ္ထဿစ့ဘဢ္.

ဘိပဲဢ္ဆဢ္န႔ဢ္မ့ဿ္လဿဂံဿ္ဘါ တပွဲၯသိးဘဢ္အဃိ ဘဢ္တူဿ္ဃဢ္ကြံာ္၀ဲဘဢ္ဆဢ္ တကပၯန႔ဢ္လဿ အတဿ္မံၯ ဟူသဢ္ဖ်ါဒီး တဿ္ပာ္ဒိဢ္ပာ္ကဲအီၯ အိဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ သကုၯဆဢ္ဒဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ဟးထီဢ္ လဿမီဿ္လမႜဲဢ္ ဃိာ္ပူၯ၀ံၯဒီး ဟဲက့ၯ၀ဲ အဆိကတဿဿ္ဆူ လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ဒီး သဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္ အဖီခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. ပွၯလဿ အစူဿ္ နာ္အီၯဒီးပာ္ကဲအီၯတဖဢ္လဿတဿ္သးကညီၯအပူၯ အိဢ္ခိဢ္သဂဿဿ္လီၯ၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အခိဢ္ န႔ဢ္လီၯ. ဒ္ပွၯဂ့ၯပွၯ၀ါ ပွၯစီပွၯဆံွတဖဢ္အသိး မ္ပက ပဿၯ ဃာ္ဘဢ္ ပတဿ္သူဢ္ထီဢ္သးဟ့အဂ့ဿ္ဘိပဲဢ္ဆဢ္ သိဢ္သီ ( ဆံုးမ) လီၯ၀ဲဒဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အတဿ္ဟဲက့ၯဆူ လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ဒီးသဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္အဖီခိဢ္တဘ်ီအံၯ မ့ဿ္၀ဲ အလီဿ္ခံက တဿဿ္တ ဘ်ီန႔ဢ္လီၯ. အ၀ဲထီဘိ ပာ္သူဢ္ပာ္သး၀ဲဒဢ္လဿ အဟဲက့ၯထီဢ္ဘဢ္လဿ တဿ္အုဢ္ကီၯအဖီဢ္ခိဢ္လီၯ. အ၀ဲစး ထီဢ္မၯ၀ဲ အတဿ္စူဿ္တဿ္နာ္ ( အဓိဌာန္) နံၯသီအပူၯန႔ဢ္လီၯ. အဆိကတဿဿ္ မၯထီဢ္၀ဲဒဢ္ မ့ၯဃ့ ဃိဢ္တဖ်ဿဢ္ ( ထမင္းေျခာက္ေစတီ) လဿတဿ္နာ္အဖီဢ္ခိဢ္၀ံၯ ႏြံနံၯႏြံသီအတီဿ္ပူၯ မၯဘဢ္၀ဲဒဢ္ မ့ၯဖိထံဖိန႔ဢ္လီၯ.

တဿ္ဆီတလဲဖးဒိဢ္တခါ 

အ၀ဲဟးထီဢ္လဿ မီဢ္လမႜဲဢ္ဃိာ္ပူၯ၀ံၯအလီဿ္ခံ သူဢ္ထီဢ္၀ဲ မ့ၯဃ့ဃိဢ္ ( ထမင္းေျခာက္ေစတီ) ဖဲ လ့ၯခႜိၯကစဿဿ္ဒီး သဲဢ္ကဲၯကစဿဿ္ အဖီဢ္လဿတဿ္နာ္အဃိ လဿဘိပဲဢ္ဆဢ္အဂီဿ္မ့ဿ္၀ဲဒဢ္တဿ္ဆီတလဲ အဒိဢ္အမုဿ္တခါန႔ဢ္လီၯ. မ့ဿ္လဿ ႀဘံဢ္ထံဢ္ရွဢ္ တဿ္ပဿတဿ္ျပးဒီး ရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္ ပွၯခရံာ္ဖိတဖဢ္ အတဿ္ဆီဢ္ သနံးဃိ အ ၀ဲ ဒီး ပွၯပိာ္အခံတဖဢ္ ဆဿထဿဢ္ဂဿဿ္က်ဿဿၯတန႔ဿ္လဿၯဘဢ္အဂ့ဿ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ သ့ဢ္ညါ၀ဲ ဒဢ္န႔ဢ္လီၯ. အဃိသတးဒီး ဖဲ ၁၈၈၂ နံဢ္အဆဿကတီဿ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ဒီး ပွၯပိာ္အခံတဖဢ္ ဘဢ္လဲၯအိဢ္ကဒု ၀ဲဒဢ္လဿ ရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္၀့ဿ္  ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ပွၯခရံာ္ဖိ လဿဟဲမၯတဿ္သးခုကစီဢ္ကရဿအအိဢ္န႔ဢ္လီၯ.

လဿတဿ္ဆီတလဲ တခါတဖီခိဢ္ လဲၯအိဢ္ကဒုလဿခရံာ္ဖိကရဿအအိဢ္၀ံၯအလီဿ္ခံ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ တဲက်ဿ၀ဲ ပွၯလဿအပိာ္အခံဒီကလုာ္တဖဢ္ မဿဟဲလီၯအိဢ္က့ၯ လဿ ပ်ီပူၯန႔ဢ္လီၯ.

သြံဢ္တဖဢ္ဟဲယြၯဖွိဢ္တက့ဿ္ ( ေသြးခ်င္းတို႔လာၾကလာၾက )

ဖံးညဢ္တဖဢ္ စဿဃုာ္တက့ဿ္ ( သားခ်င္းတို႔လာၾကလာၾက)

လဿတဿ္န႔ဢ္ဃိ ဖဢ္ပူဢ္ဒီး ရႊ႕ဢ္ကႜ႔ဢ္တဿ္လီဿ္ကစဿဿ္ဖီခိဢ္ ပွၯလဿအပိာ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အခံတဖဢ္ ဟဲလီၯ၀ဲဒဢ္ဆူ ပဿၯခိဢ္န႔ဢ္လီၯ. 

ဖဲ ၁၈၈၈ နံဢ္တုၯဃီၯအဆဿကတီဿ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ဒီး ပွၯလဿအပိာ္အခံတဖဢ္ သူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ ဖးဒိဢ္ပ်ီ ( ကိး ) ဖးဒိဢ္သ၀ီန႔ဢ္လီၯ. ဖးဒိဢ္သ၀ီန႔ဢ္အိဢ္၀ဲဒဢ္ဖဲ ခ်ဿဢ္ လြံဿ္ထူဢ္ ကီဿ္ဆဢ္ ပ့ၯစလိာ္ ( ပိန္းဇလုပ္ ) အလီဿ္ခံ (၇) တဿဢ္ ဘ်ဲဢ္အဘဿဢ္စဿၯန႔ဢ္လီၯ. လဿထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ပွၯခရံာ္ဖိကရဿအတဿ္မၯစဿၯ အဖီခိဢ္ ဖဲတဿ္လီဿ္ ဘူးဒီးအ၀ဲန႔ဢ္တဿ္လီဿ္အါထီဢ္၀ဲဒဢ္ ဟီဢ္ခိဢ္လီဿ္ အ့ကဿဢ္ ( ၁၅၀၀၀) တကလးယဲဿ္ကထိ န႔ဢ္လီၯ. လဿအခီဢ္ထံး ဘိပဲဢ္ဆဢ ္ပာ္ဖွိဢ္၀ဲဒဢ္ ပႜးဟးစဲဢ္ ( ျဗဟာၼစိုရ္တရား) တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါဒီး ခရံာ္ဖိ အတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါ ၀ံၯ က့ၯႏုာ္လီၯက့ၯ၀ဲဆူ ခရံာ္ဖိတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါအပူၯန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္ သနဢ္က့ မ့ဿ္လဿ ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ခရံာ္ဖိပဒိဢ္တဖဢ္ တနာ္န႔ဿ္ဒံး၀ဲဘဢ္အဃိ ဖဲ ၁၈၉၅ နံဢ္ဟဲတုၯအဆဿကတီဿ္ ဘဢ္တဿ္ဘ်ဿအီၯလဿထံန႔ဢ္လီၯ.

ဖဲ ၁၈၉၅ နံဢ္ဟဲတုၯအဆဿကတီဿ္ လဿပသံဢ္၀့ဿ္ အပူၯ ကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္ တဿဢ္တကယၯတဿ္ဘါယြၯသရိာ္ (ကိုသာျဖဴတိုင္တစ္ရာေက်ာင္း  ) ကညီခရံာ္ဖိ စးထီဢ္အသးလဿကိဢ္သဢ္ဖႜဴဢ္ ( ကရင္ခရစ္ယာန္္ အစကိုသာျဖဴက ) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ကြဿ္လိန႔ဿ္၀ဲ၀ံၯ သူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ တဿ္ဘါယြၯသရိာ္လဿ တဿဢ္အိဢ္ ၀ဲဒဢ္ (၁၃၁) တဿဢ္ ဖဲ ဖးဒိဢ္ပ်ီ ( ကိး) ဖးဒိဢ္ပ၀ီ အပူၯန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္သနာ္က့ ဖဲ ၁၉၀၇ နံဢ္အဆဿကတီဿ္ ကညီဘ်ဿထံခရံာ္ဖိဒီးဘိပဲဢ္ဆဢ္အဘဿဢ္စဿၯ အ တဿ္ရ့လိာ္မုာ္လိာ္တဘဢ္ လိာ္ဖိးမံလိာ္အသးဘဢ္ အဆဿကတီဿ္ ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ပွၯစိာ္တဿ္သးခုကစီဢ္တဂၯ ဟံးလိဿ္စ့လဿကပွ႔ၯစဲးထဲဿ္ တဿ္ (လယ္ထြန္စက္) ဟံစ့လဿဘိပဲဢ္ဆဢ္ အအိဢ္ ၀ံၯ တဟဲဟ့ဢ္က့ၯ၀ဲဒဢ္ဘဢ္. အဃိ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ သးဘဢ္ဒိလဿ ပွၯစိာ္တဿ္ သးခုကစီဢ္ကရဿဒီး ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ပွၯစိာ္တဿ္သးခုက စီဢ္ သရဢ္အဖီခိဢ္ဖးဒိဢ္၀ံၯ တအိဢ္လဿထံ ထီဢ္လဿခိခိဢ္ ( ေရမေန ကုန္ေပၚတက္ ) တဿ္ကတိၯ တခါအံၯအဖီခိဢ္ ကညီကလုာ္သဘ့် ဘ်ဿထံခရံာ္ဖိမံးရွဿဢ္  ( KAREN  BAPTIST FREE MISSION ) ဘိပဲဢ္ဆဢ္ကရဿကရိသူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ န႔ဢ္လီၯ.

ဘိပဲဢ္ဆဢ္ဒီးအတဿ္မၯဘူဢ္မၯတီဿ္တဖဢ္ 

ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အတဿ္စူဿ္တဿ္နာ္န႔ဿ္မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ လဿတဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါခဲလဿာ္ ပာ္လုဿ္ပာ္ပွ႔ၯ၀ဲ ဒဢ္ ပႜးဟးစဲဢ္တယါ  ( ျဗဟာၼစိုရ္ တရာ) အဂံဈ္ထံး န႔ဢ္လီၯ. ပႜးဟးစဲဢ္ တရာ (ျဗဟာၼစိုရ္ တရာ) အဖီခိဢ္ ဘဢ္တဿ္ပာ္ဖိွဢ္အီၯဒီး ဒးနခါ ( ဒါနခန္း) အဃိ ပွၯအါဂၯပာ္ပနီဢ္၀ဲလဿ ဘိပဲဆဢ္ကဲထီဢ္၀ဲဒဢ္ လိၯတရ ( လိုတရ ) မၯကဲ ထီဢ္၀ဲ သံဢ္ဒံဢ္ ပွၯဒိဢ္ပွၯပွဿ္  ( သိဒၵိေျမာက္) ၊ ၀ံဢ္ဇဢ္ ( ၀ိဇာ) သ့ဢ္တဖဢ္န႔ဢ္လီၯ. လဿသံဢ္ဒံဢ္ ကီဿ္ပယီၯ တကပၯန႔ဢ္ ပွၯတ့ထီဢ္၀ဲဒဢ္ဃိဢ္ဒီး ဖႜဢ္အါကတဿဿ္ မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ဒီးယသံးဖးဒိဢ္ (ဦးခႏၱီ)အိဢ္၀ဲဒဢ္လဿ တဿ္မၯနီဢ္မၯဃါအပူၯလီၯ. လဿတဿ္ဖီိလာ္တဖဢ္အံၯ မ့ဿ္၀ဲဒဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ မၯဘူဢ္တ့ဿ္၀ဲဒဢ္ တဿ္ ဘူဢ္တဿ္တီဿ္ဒီးအလုဿ္အပွ႔ၯတဖဢ္န႔ဢ္လီၯ.

၁၈၈၉ နံဢ္ အတီဿ္ပူၯ ပကိကညီကႜိ အလိၯ - နီဢ္ဂံဿ္ (၁)တီၯထီကႜိ( အထက-(၁) ဟံဢ္ဒြဲတဖ်ဿဢ္‚ လီဿ္က၀ီၯ တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါသရဢ္အိဢ္ဟံဢ္တဖ်ဿဢ္၊ ထံပူၯ တပူၯ ခဲလဿာ္ပာ္ဖွိဢ္အလုဿ္အပွ႔ၯအိဢ္၀ဲလဿ စိၯ၀ဲန႔ဢ္ ကႜး (၁) တကလီဿ္ (၁၈၉၈ ) နံဢ္ ဖဲတဘူးတယံၯဒီး (ဥကၠံ) ၀့ဿ္သူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ ဇယးဖးဒိဢ္ ( ဇရပ္ၾကီး) တဖ်ဿဢ္‚ ၁၉၀၁ လဿဟီဢ္ခိဢ္အ၀ဲန႔ဢ္အဖီခိဢ္သူဢ္ထီဢ္၀ဲဒဢ္ ကႜိတဖ်ဿဢ္ အလုဿ္ပွ႔ၯအိဢ္၀ဲ (၈) ကလး၊ လးပူးတး ( လက္ပံတန္း) ၀့ဿ္သူဢ္ထီဢ္၀ဲကႜိ အလုဿ္ အပွ႔ၯ ( ၈) ကလး‚ ဟီကတး၀့ဈ္ လ့ဢ္မ့ဢ္အူသန႔ အလီဿ္ခံ ဇယး ( ဇရပ္ ) တဖ်ဿဢ္ လဿအလုဿ္ပွ႔ၯအိဢ္၀ဲ (၂၅၀၀)‚ ညီဢ္တိ၀့ဿ္ မႜးလ့ (ျမလင္း)သ၀ီ တဿ္လါ ယြၯ သရိာ္တဖ်ဿဢ္‚ ကႜိၯတနံ ( က်ဳံတနီး) အလီဿ္ခံ ပီစုာ္သ၀ီ (ေပါင္းစုရြာ) ဇယးတဖ်ဿဢ္‚ ၀့ဿ္တကူဢ္ လ့မ့ဢ္အူ သန႔ဒိဢ္အလီဿ္ခံ (ခဲအံၯ) ရႊ႕ဢ္ကိ (ေရႊကိိုး) မိႜဢ္မရိဢ္ရွ႕ဢ္အလီဿ္လံၯ (၅၀၀၀)ယဲဿ္ကလး ဒးမးလီဿ္ ( ဓမၼရံု) တဖ်ဿဢ္‚ ၁၉၀၄ နံဢ္မီဢ္ဘံဢ္၀့ဿ္လ့ဢ္မ့ဢ္အူသန႔မုဿ္ထီဢ္တကပၯ သူထီဢ္၀ဲ တဿ္ဘါယြၯ ကိႜလဿ အအိဢ္၀ဲ ၉ တြဲတဖ်ဿဢ္ အလုဿ္အပွ႔ၯ ( ၂ ) ကလီဿ္‚ ၁၉၀၆ နံဢ္ ခ်ဿဢ္လြံဿ္ထူဢ္ လ့ဢ္မ့ဢ္အူသန႔အလီဿ္ခံ တဿ္ဘါယြၯကႜိတဖ်ဿဢ္ အလုဿ္အပွ႔ၯအိဢ္၀ဲ ( ၂) ကလး. ၁၉၀၇ နံဢ္ ခ်ဿဢ္လြံဿ္ထူဢ္ မုဿ္ထီဢ္ ပစိၯမႜီ( ပုဇြန္ေျမာင္း ) ဇယး ( ဇရပ္ ) တဖ်ဿဢ္‚ အ့ပလါ ( အင္းပလား ) မ့ၯက်း သ၀ီ  တဿ္ဘါယြၯသရိ္ဢ္တဖ်ဿဢ္. ၁၉၀၉ နံဢ္လဿဿ္ဒိဢ္ ယ့ၯဟးယိ ( ေရဟရိုး ) သ၀ီ ဃုကလးတဿ္ ဘါယြၯကႜိတဖ်ဿဢ္‚ ရႊ႔ဢ္ကႜ႔ဢ္စူမထါ ( စူးမတာ ) သ၀ီ ဃု ကလးတဿ္ ဘါယြၯကႜိတဖ်ဿဢ္‚ ထံးကႜံ ( ထိၾကီး ) လ့ဢ္မ့ဢ္အူသန႔လီဿ္ခံ တကလးတဿ္ဘါယြၯကႜိသ့ဢ္တဖဢ္န႔ဢ္လီၯ.

မ့ဿ္ကြဿ္က့ၯဘိဢ္ပဲဢ္ဆဢ္ အတဿ္ဘူဢ္တဿ္တီဿ္သ့ဢ္တဖဢ္အံၯန႔ဢ္လဿအ၀ဲအစိၯအခါ ဘဢ္တဿ္ဆိကမိ္ဢ္အီၯလဿ သံဢ္ဒံဢ္ ( သိဒိ) ၀ံဢ္ဇဢ္ ( ၀ိဇၹာ) တဂၯ န႔ဢ္လီၯ.

၁၉၁၂ နံဢ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ အသးနံဢ္အိဢ္၀ဲ (၇၀ ) အဆဿကတီဿ္္ဖဲ ဖးဒိ္ဢ္ပ်ီ ( ကိး ) ခ်ဿဢ္လြံဿ္ထူဢ္ ပဒိဢ္သ၀ီ အ၀ဲလီၯမဿ္ဒီးသံကြံာ္၀ဲဒဢ္ လဿမုဿ္နၯလဿ တဿ္ ကမဿကမဢ္အပူၯန႔ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္သနဢ္က့ၯ ပွၯလဿအစူဿ္နာ္ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ တဖဢ္ အ၀ဲသ့ဢ္နာ္၀ဲလဿ မုဿ္တနံၯ ဘိပဲဢ္ဆဢ္ ကဟဲက့ၯ၀ဲဒဢ္န႔ဢ္လီၯ.

http://www.kawthoolei.info/2013/05/blog-post.html

 

ကညီကလုာ္ခိဢ္နဿ္လဿဘဢ္တဿ္သ့ဢ္ညါအီၯအကူာ္ (၁)

ကညီတဿ္စံဢ္စိၯသရဢ္ အူပညဢ္

(အဂ့ဿ္ဒီးအတဿ္ထံဢ္ )

လဿကီဿ္ပယီၯအဖီခိဢ္ ပွၯကူဢ္ဘဢ္ကူဢ္သ့တဖဢ္ အတဿ္ထံဢ္အိဢ္၀ဲဒဢ္ခံမံၯလီၯ. တဿ္ထံဢ္ တဿတမံၯ မ့ဿ္၀ဲ ကီဿ္ပူၯ ပွၯကူဢ္ဘဢ္ကူဢ္သ့ အတဿ္ထံဢ္ ဒီး ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ ပွၯကူဢ္ဘဢ္ကူဢ္သ့ အတဿ္ထံဢ္န႔ဢ္လီၯ. ကညီစိၯပီဿ္အထံဢ္ န႔ဢ္ဟဲထီဢ္အသးလဿ သရဢ္သခ့ဢ္ကိဢ္ဒီဢ္မဲ သရဢ္ဖးဒိဢ္လဿ အမ့ဿ္၀ဲ အူဘိလဢ္၊ အူသဢ္မႜဢ္ ၊အူစ့ၯမီဢ္၊ ပွၯကူဢ္ဘဢ္ကူဢ္သ့ ( ပၯမီခဢ္) ဖႜဢ္စိမိၯ မီၯသဢ္စ့ၯ ၊ တကိဿ္အူလဢ္ဘ့ၯဒီး အူသ့ဖ့ၯမႜ႔ဢ္သ့ဢ္တဖဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ထံဂုၯကီဿ္ဂၯ အတဿ္ထံဢ္န႔ဢ္ ၀့ဿ္တကူဢ္ဖႜဢ္စိမိၯ မုဿ္ထီဢ္တဿ္စံဢ္စိၯ၀ဲၯလီဿ္ ပွၯကူဢ္ဘဢ္ကူဢ္သ့ မံးစတဿဢ္ လိဢ္ (သရဢ္ဒိဢ္လိဢ္) ဒီး အပ်ဲဿ္သ့ဢ္တဖဢ္ ပဢ္ ဃုာ္၀ဲဒဢ္လီၯ. ဒီကလုာ္တဿ္စံဢ္စိၯ အတဿ္ ထံဢ္ဒီး ထံဂုၯကီဿ္ဂၯအတဿ္ထံဢ္လီၯဆီလိာ္အသး တခါမ့ဿ္၀ဲ  ကီဿ္ပယီၯစးထီဢ္သးလဿတကီ ( ျမန္မာ အစ တေကာက ) ဒီး ကီဿ္ပယီၯ စးထီဢ္အသးလဿ သူဢ္ထီဢ္လဿဿ္ ( ျမန္မာအစ ေက်ာက္ထည္က) အ တဿ္ထံဢ္သ့ဢ္တဖဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ကညီတဿ္စံဢ္စိၯ သရဢ္ဒိဢ္ အူပညါ  ကြဲး၀ဲ ကညီတဿ္စံၯစိၯအံၯ ဒ္လဿအဖီလာ္ လဿဒီကလုာ္တဿ္ထံဢ္ အဖီခိဢ္ အ၀ဲ ပာ္အ၀ဲအဂံဿ္ထံးဒီးကြဲး၀ဲလီၯ. လဿအူပညဢ္ အတဿ္စံဢ္စိၯအံၯ ဘဢ္ဃး၀ဲဒီးကီဿ္ပယီၯဘူးဒး တဿ္ဘူဢ္တဿ္ဘါန႔ဢ္လီၯ.

ကညီတဿ္စံဢ္စိၯ သရဢ္အူပညဢ္ န႔ဢ္မ့ဿ္၀ဲ ပွၯဒူသထူဿ္ဖိ ကညီကလုာ္တဂၯလီၯ. အ၀ဲမ့ဿ္၀ဲ ကညီပွိဿ္ ဖိတဂၯလီၯ. လဿအူပညါတဿ္စံဢ္စိၯအပူၯ ကညီပွိဿ္ဖိ န႔ဢ္ စံး၀ဲလဿ ( တလဲကညီ‚တလဿၯ ကညီ) စွီၯကညီန႔ဢ္  ( ပယီၯကညီ) ကြ႔ဢ္ကညီန႔ဢ္စံး၀ဲလဿ  ယိၯဒိဢ္ကညီ တဿ္စံဢ္စိၯအံၯ ဘဢ္ထြဲလိာ္အသးဒီး ကႜဲဢ္ဖိကႜံ တဿ္စံၯစိၯ ကရ့ဢ္နံဢ္ ( ကယါ) န႔ဢ္လီၯ.

ကညီတဿ္စံဢ္စိၯ သရဢ္အူပညါအံၯ လဿညါမ့ဿ္၀ဲ ဘူးဒးသီခါတပါလီၯ. ကဲ၀ဲသီခါ အခါ ဃုသ့ဢ္ညါ၀ဲ တဿ္စံဢ္စိၯ အဂ့ဿ္လီၯ. တုၯ အဟးထီဢ္သီခါဒီး က့ၯထုးထီဢ္က့ၯ၀ဲ ကညီတဿ္စံဢ္စိၯတဘ့ဢ္အံၯလီၯ. အဃိန႔ဢ္ အူပညဢ္ ကဲထီဢ္၀ဲဒဢ္ ကညီတဿ္စံဢ္စိၯ သရဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ရ၀ံးဒိဢ္

အူပညါ ထုးထီဢ္၀ဲ အတဿ္စံဢ္စိၯတဘ့ဢ္အံၯဖဲ ၃၆ နံဢ္အတီဿ္ပူၯန႔ဢ္ ထုးထီဢ္၀ဲဒဢ္ခံဘ်ီလီၯ. တဿတဘ်ီ ဖဲ (၁၉၂၆) ခံဘ်ီတဘ်ီဖဲ  ၁၉၆၉ နံဢ္န႔ဢ္လီၯ. ထုးထီဢ္၀ဲလဿ ခံဘ်ီန႔ဢ္ဖဲ ၀့ဿ္တကူဢ္ ဖီခိဢ္ (၃၃) က်ဲ ဖဲ စြဲ လံာ္စဲးက်ံး အူထိရွ႕ဢ္ အအိဢ္အဃိ လဿရ၀ံးဒိဢ္ အပူၯန႔ဢ္ပာ္ဖ်ါထီဢ္၀ဲ အတဿ္သးအိဢ္န႔ဢ္လီၯ.

ကညီဒီကလုာ္အံၯ ဒ္သိးဒီးတလဿၯ ပယီၯအသိး အ၀ဲသ့ဢ္အကစီၯပၯ အိဢ္စ့ဿ္ကီးဧါ  အတဿ္စိကမိဢ္ န႔ဢ္ဟဲထီဢ္အသးဖဲ လဲၯတုၯ၀ဲလဿကညီကီဿ္စဲဢ္အဆဿကတီဿ္အခါန႔ဢ္လီၯ. ဖဲအပူၯကြံာ္ ႏြံနံဢ္(၈) နံဢ္ အဆဿကတီဿ္ ယလဲၯဟးဒီးလံာ္တဿ္ကစီဢ္သရဢ္ အူသ့မီဢ္ဆူ ကီဿ္သူလ့ၯ ခဲကနံဢ္အံၯ ပွၯကိးလဿ ကညီကီဿ္စဲဢ္ ယလဲၯတုၯ လဿ ဒီနးကစဿဿ္လဿအိဢ္ယံၯဒီးကီဿ္ကရ့ဢ္ သဿတဿဢ္ ဖဲယလဲၯႏုာ္လီၯတုၯ ပွဿ္ယိာ္ပူၯအဆဿကတီဿ္ သုးယဲၯတယဲၯ လဲၯဆွဿ၀ဲပွၯန႔ဢ္လီၯ. လဿကစဿဿ္ဖးဒိဢ္ကဆူးန႔ဢ္ မ့ဿ္နီဿ္ကီဿ္ ကစီၯပၯ သူဢ္ထီဢ္အနီလီဿ္လံၯ တုၯခဲကနံဢ္အံၯ ပထံဢ္ဘဢ္ဒံး ကႜိၯဟီ ( က်ံုဳးေဟာင္း ) အူသ့မီဢ္ဒုးနဲဢ္ ယၯ ဒီး တဲဘဢ္ယၯ အဂ့ဿ္အဃိ ကညီကလုာ္အံၯ အိဢ္ဒီးအကစီၯပၯ သပွဿ္ကတဿဿ္လီၯ.

ကႜီဢ္တဲဢ္ကီဿ္ပယီၯကီဿ္ဆဿ ရမတံ၀့ဿ္န႔ဢ္မ့ဿ္စ့ဿ္ကိး၀ဲ ကညီကစီၯပၯ ကီဿ္ဆဿ၀့ဿ္တဖ်ဿဢ္အသိး ကညီ ကစီၯပၯ လဿ အနာ္၀ဲမုဢ္ကီၯလံဿ္အတဿ္စူဿ္တဿ္နာ္န႔ဢ္က့ၯဆီတလဲအသးဆူ တဿ္စူဿ္တဿ္နာ္ လဿအဂ့ၯ အဃိ တဿ္ခြဲးတဿ္ယာ္မ့ဿ္အိဢ္ဒီးယၯ ယအဲဢ္ဒီးဃုသ့ဢ္ညါအါထီဢ္ဘဢ္ဒံး ကညီဒီကလုာ္ တဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯ န႔ဢ္လီၯ. ဖဲအပူၯကြံာ္  ၁၉၆၄ နံဢ္ လါအီးကထိဘဿဢ္ အဆဿကတီဿ္န႔ဢ္ သရဢ္အူသ့မီဢ္ လဲၯဟး၀ဲဆူ ဖါအဢ္‚ လူဿ္ပ်ဲဿ္‚ ပဲၾကဳ၀့ဿ္တဖဢ္န႔ဢ္အပူၯ ယအဲဢ္ဒီးလဲၯဒီးဂုာ္က်ဲးစဿးဘဢ္ဆဢ္ မ့ဿ္လဿ တဿ္ဆဿကတီဿ္ တဟ့ဢ္ သါယၯ ဘဢ္အဃိ ယတလဲၯ ပဢ္ဃုာ္ဘဢ္န႔ဢ္လီၯ. 

ယမဿအတဲဘဢ္ ကဒါက့ၯယၯ ၀့ဿ္တဖဢ္န႔ဢ္ အတဿ္စံဢ္စိၯဒီး အ၀ဲဟ့ဢ္ဖးယၯလဿလံာ္တဘ့ဢ္န႔ဢ္လီၯ. ဖဲယဖးလံာ္တ ဘ့ဢ္အံၯ၀ံၯ အဆဿကတီဿ္လဿပ်ဿၯ ကညီကစီၯပၯတဖဢ္ အိဢ္ဆိးပဿတ့ဿ္တဿ္ဖဲ တဿ္လီဿ္ တဖဢ္န႔ဢ္ အဂ့ဿ္ယနာ္ယဲလီၯ. လံာ္တဘ့ဢ္အံၯ မ့ဿ္၀ဲ ကညီတဿ္စံဢ္စိၯအလံာ္ လဿအမံၯ တအိဢ္ဘဢ္ တ ဘ့ဢ္အံၯလီၯ.

တဿ္ဘ်ဴးတဿ္ဖွိဢ္ အိဢ္တ့ဿ္လဿ ကညီအဖီခိဢ္ သရဢ္ဖးဒိဢ္ အူပညါ အလံာ္ကညီတဿ္စံဢ္စိၯအံၯအပူၯ တဿ္ဂ့ဿ္တဖဢ္ဟ့ဢ္ဂံဿ္ဟ့ဢ္ဘါ၀ဲ  ဒ္သိးဒီး ကီဿ္ပယီၯကလုာ္ဒူဢ္အဖဢ္ ကအိဢ္ဃူအိဢ္ဖိးဒံးဒီပုဿ္၀ဲဿ္အသိး အါဒဢ္တဿ္တက့ဿ္မ့ဿ္ဒဢ္ ပာ္ဖ်ါထီဢ္၀ဲ ကညီဒီကလုာ္ အလုဿ္အလဿ္သကဲးပ၀းအဃိ လဿကြဲဿ္ကဘီအက ဒုအဖီလာ္အံၯ ဖဲလဿ တဿ္မၯ၀ဲ ၁၈ နံဢ္ ပွဲၯထီဢ္ ကီဿ္စဿဖွိဢ္အမူးဖးဒိဢ္အကတီဿ္ တဿ္ထုးထီဢ္အီၯကန႔ဿ္ အဂီဿ္ ဃ့ကညးထီဢ္ဃာ္၀ဲဒဢ္လဿ သရဢ္ အူသ့မီဢ္အအိဢ္န႔ဢ္လီၯ. သရဢ္ အူသ့မီဢ္တခီ ဃုာ္ဒီးကညီဒီ ကလုာ္တဖဢ္တကးဘဢ္ဃုာ္ဒီးကမ်ဿဿ္ပွၯမၯသကိးတဿ္ခဲလဿာ္အတဿ္ဘ်ဳးတဿ္ဖွိဢ္ အိဢ္ဒီးတဿ္ဘဢ္သး လဿ ကထုးထီဢ္၀ဲဒဢ္အဃိ ယစံးဘ်ဳးဘဢ္အီၯလဿ သူဢ္လဿသး လဿလံာ္တဘ့ဢ္အံၯ တဿ္ထုးထီဢ္အီၯဖဲ (သးသ ဟီဢ္လံာ္စဲးက်ံးတဿ္ထုးထီဢ္အလီဿ္) န႔ဢ္ ပထုးထီဢ္ဘဢ္အီၯအဂ့ဿ္န႔ဢ္လီၯ.

ဇြဲထိရွ႕ဢ္ (၁‚၂‚၁၉၆၅)
ဘဢ္တဿ္က်ိာ္ထံက့ၯအီၯလဿ (ကီဿ္သူလ့ၯ) 

ကညီဒီကလုာ္စဿဖွိဢ္ကရဿခိဢ္နဿ္သးသမူဂ့ဿ္က်ိၯ

BIA လဿအမၯအဿမၯနးမၯသံကညီဖိ

ဟီဢ္ခိဢ္အတဿ္ဒုဢ္ဖးဒိဢ္ခံဘ်ီတဘ်ီ တုၯဃီၯဖဲပထံပကီဿ္ဖဲ ခ.န ၁၉၄၂ နံဢ္ ဒီးလဿလါမးရွးအပူၯန့ဢ္၊
အဲကလံးအတဿ္ျပဿတဿ္ျပးဟးဂီၯကြံာ္၀ဲ၊ဒီးပွၯအဲကလံးဖိတဖဢ္သုးကံြာ္အသးဆူကီဿ္ဟံဢ္ဒူဢ္န့ဢ္လီၯ.
ဖဲအခါအံၯပွၯယပဢ္ဖိသ့ဢ္တဖဢ္ဟဲတုၯလံလဿပထံပကီဿ္ဒဢ္ကယဿာ္၊ဘဢ္ဆဢ္မ့ဿ္လဿအဘဢ္ဂဲၯ
လိာ္နီဢ္ထီဢ္ကြံာ္ပွၯအဲကလံးဖိအဃိ၊ပာ္လီၯ၀ဲဒဢ္တဿ္ျပဿတဿ္ျပးတခ်ဴးဒ္ဘဢ္.

ဖဲတဿ္ဘဿဢ္စဿၯ အဆဿကတီဿ္အံၯပွၯကီဿ္ပယီၯဖိလဿအအကိးလီၯသးလဿသခ့ဢ္ (သခင္အသင္း)
တဖုဒုးအိဢ္ထီဢ္၀ဲအတဿ္ျပဿတဿ္ျပး၊ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္အသုးခိဢ္တခီမ့ဿ္၀ဲ…ကီဿ္ပယီၯအတဿ္သဘ့်အသုးမုဿ္
(Burma Independent Army) လဿပကိးဖုဢ္အီၯလဿ(B.I.A) န့ဢ္လီၯ.ပွၯတဖုအံၯပာ္လီၯက့ၯ၀ဲအ
တဿ္ျပဿတဿ္ျပး၊ကိးခူကိး၀့ဿ္ဒဲး၊ဒီးဟံးဃာ္က့ၯထံကီဿ္တဿ္ျပဿတဿ္ျပးအနီဢ္၀ံာ္ခံန့ဢ္လီၯ.

ပွၯကညီတကလုာ္အံၯမ့ဿ္ပွၯလဿအသးတီတ့ဿ္လံ၀ဲဒီး အဲကလံးအတဿ္ျပဿတဿ္ျပး ဒီကတီဿ္ညါ၊ ဒီး
တုၯဖဲဆဿကတီဿ္အံၯဒဢ္လဲာ္အသးတီဒ္၀ဲအဃိ၊ ပွၯကညဖိီလဿအစိာ္စုက၀ဲၯ ဂီဿ္မုဿ္ပိာ္ထြဲ၀ဲအဲက
လံးအခံ ဆူကီဿ္ဟံဢ္ဒူဢ္အပူၯ ဒီးတဿ္တမံၯအံၯ မ့ဿ္တဿ္လီၯသးဘဢ္အဿ အဒိဢ္ကတဿဿ္လဿ သခ့ဢ္တဖုအံၯအမဲာ္ညါန့ဢ္လီၯ.

အ၀ဲသ့ဢ္တနာ္န့ဿ္ပွၯကညီနီတစဲးဘဢ္အဃိ ကြဿ္ဟုဢ္ကြဿ္စု၀ဲျတိကလာ္၊ ဒီးက်ဲၯပာ္စဿၯအသးလဿ
လဿပွဲၯပွဲၯလဿပွၯကညီမ့ဿ္ထီဒါအီၯန့ဢ္ကျတီဆဿအီၯသပွဿ္ပွဿ္ဒီးမၯလီၯျပံလီၯျပါလီၯမူၯလီၯမဿ္
ကြံာ္အဂီဿ္န့ဢ္လီၯ.

မ့ဿ္လဿတဿ္တနာ္န့ဿ္ဒီးတဿ္တမံသူဢ္မံသးအိဢ္ထီဢ္၀ဲလဿ အ၀ဲသ့ဢ္အပူၯအဃိ၊ အ၀ဲသ့ဢ္လူၯဃ့က့ၯ
၀ဲစုက၀ဲၯတဖဢ္၊ လဿအအိဢ္လဿပွၯကညီဖိသ့ဢ္တဖဢ္အစုပူၯလီၯ. ပွၯကညီဖိသ့ဢ္တဖဢ္ မ့ဿ္လဿ
အတတိာ္သူဢ္ပာ္သးလဿအကထီဒါ၀ဲ ပွၯနီတဖုဖုဘဢ္အဃိ၊တကရဿကရိလီၯအသးလဿလဿပွဲၯပွဲၯ၊ ဒီးတထဿဖွိဢ္၀ာ္ဖွိဢ္ပာ္စဿၯ၀ဲစုက၀ဲၯလဿလဿလီဿ္လီဿ္စ့ဿ္ကီးဘဢ္.မ့မ့ဿ္ဖဲစုက၀ဲၯအိဢ္ပာ္ပူၯခိဢ္ပူၯခိဢ္
လဿအမ့ဿ္၊က်ိခံပီၯ(Double barrel)က်ိတပီၯ (Single barrel) သ့ဢ္တဖဢ္န့ဢ္ ဟ့ဢ္လီၯကြံာ္၀ဲဆူ
သခ့ဢ္တဖုအံၯအစုပူၯ ဒ္သိးတဿ္သုတမၯအဿမၯသီအီၯတဂ့ၯအဂီဿ္န့ဢ္လီၯ.

လဿတဿ္န့ဢ္အဃိ ပွၯကညီဖိတနီၯနီၯ ပာ္ခူသူဢ္ခူလံာ္အစုက၀ဲၯဖိလဿ အအိဢ္ဒီးအီၯတဆံးတက့ဿ္
န့ဢ္၊ ဒ္သိးဖဲအလီဿ္အိဢ္န့ဢ္ ကဒီသဒဿလီၯက့ၯသးအဂီဿ္၊ ဒီးတမ့ဿ္လဿအကထီဒုဢ္ထီဒါတဿ္အဂီဿ္
ဘဢ္. ပွၯကညီဖိတဖဢ္မ့ဿ္တပာ္အသးလဿကထီဒုဢ္ထီဒါတဿ္ဘဢ္ဆဢ္ လဿအပူၯကြံာ္န့ဢ္ မ့ဿ္လဿ
အသးတီ၀ဲဒီးအဲကလံး အတဿ္ျပဿတဿ္ျပးလဿာ္လဿာ္ဆ့ဆ့ ဒီးအဲဢ္ဘဢ္ပွၯကီၯလၯ၀ါဖိတဖဢ္အဃိ တဿ္တနာ္န့ဿ္အီၯလ့ၯတက့ၯဘဢ္န့ဢ္လီၯ.လဿတဿ္အံၯအဃိတဿ္ဆိမိဢ္ကမဢ္အိဢ္ထီဢ္၀ဲဒီး တဿ္
တနာ္န့ဿ္လိာ္သးအါထီဢ္၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ.

လဿမႜီမႜးကီဿ္ရ့ဢ္ဒီးဟံဢ္သူကီဿ္ဆဢ္ (အိမ္မဲျမိဳ႔နယ္) အပူၯ၊ပယီၯအသ၀ီဖးဒိဢ္လဿအမ့ဿ္၀ဲသ၀ီယြဢ္
သံးအိဢ္၀ဲတသ၀ီ၊ ပကိးအမံၯလဿတကူဢ္တဲဢ္ (တံခြန္တိုင္) န့ဢ္လီၯ.သ၀ီတသ၀ီအံၯအစကီၯတခီ
မ့ဿ္၀ဲရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ (ေရြထြန္းၾကာ) ဒီးစကီၯတဂၯအံၯအက်ိခံပီၯအိဢ္၀ဲတဆိအဃိ၊သခ့ဢ္တဖဢ္ဃ့အီၯ
လဿအကဟ့ဢ္လီၯက်ိအံၯဆူအ၀ဲသ့ဢ္အစုပူၯန့ဢ္လီၯ. ဘဢ္ဆဢ္အ၀ဲတဟ့ဢ္လီၯ၀ဲဘဢ္.

တယံၯတဘူးဒီးသ၀ီကူဢ္တဲဢ္ (Kundine) အံၯ အိဢ္၀ဲတသ၀ီဒီးအစကီၯတခီမ့ဿ္၀ဲစကီၯသဢ္ဟဢ္
(သာဟန္) န့ဢ္လီၯ.စကီၯတဂၯအံၯအက်ိခံပီၯအိဢ္စ့ဿ္ကီးတဆိဒီးမ့ဿ္လဿအပာ္ခူသူဢ္၀ဲတဘူဢ္
ဘဢ္အဃိရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္လဲၯဃ့ဒီးဟ့ဢ္လီၯ၀ဲဆူရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္အအိဢ္န့ဢ္လီၯ.လဿခံက့ၯပွၯသုးဖိဟဲက့ၯ
ကဒီးခံဂၯ၊ဟဲက့ၯစိာ္ဃုာ္၀ဲဒီးအက်ိဒုးသုး (Rifle)တဂၯတဆိဒီး အ၀ဲကိးဃာ္အီၯဖဲတကူဢ္တဲဢ္န့ဢ္
လီၯ.

တုၯမ့ဿ္အ၀ဲအက်ိအါထီဢ္ဒ္အံၯဒီးသခ့ဢ္တဖဢ္နာ္သပွဿ္ကတဿဿ္လဿရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ကထီဒုဢ္ထီဒါအီၯ
နီဿ္နီဿ္န့ဢ္လီၯ.တုၯႏုၯတစုသခ့ဢ္အပဒိဢ္တဖဢ္ပ်ဿ္လီၯ (B.I.A) သုးမုဿ္လဿကဟဲထီဢ္ဒုး ရြ႔ဢ္ထူ
ကႜဢ္န့ဢ္လီၯ. သုးခိဢ္ဘိဢ္အီဢ္ (ဘုိေအာင္)ဒီးအသုးတဖုဟဲဒိးကဘီမ့ဢ္အူဖိတဘ့ဢ္ဒီးဟဲတိဿ္ထီဢ္
အကဘီဖဲယြဢ္သံးအံၯ၀ံၯသုးက်ဲၯတဿ္ဒုးတဿ္ယာ္အဂ့ဿ္ပက်ိၯဒ္သိးအကလဲၯထီဢ္ဒုး ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္
အဂီဿ္န့ဢ္လီၯ.

ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္တခီတုၯမ့ဿ္အနဿ္ဟူ၀ဲလဿ (B.I.A) ကဟဲထီဢ္ဒုးအီၯန့ဢ္ ကိးထီဢ္ပွၯသုးဖိဒီးပွၯဖီဢ္ဃဲာ္
ဖိတနီၯ၀ံၯလဲၯခိးတဿ္လဿမယါခႜီ (မရမ္းေခ်ာင္း)န့ဢ္လီၯ.မယါခႜီန့ဢ္မ့ဿ္တဿ္လီဿ္တတီၯလဿအအိဢ္
ဖဲတကူဢ္တဲဢ္ဒီး ယြဢ္သံးအဘဿဢ္စဿၯဒီး မ့ဿ္ပွိဿ္သူခိဢ္ဖိတဖဢ္လဲၯဘွီထီဢ္ဟံဢ္ဒဲစွၯဖ်ဿဢ္ လဿတဿ္
လဲၯအိဢ္လဲၯဆိးဒီးထူစံာ္ထူပွဲၯအဂီဿ္န့ဢ္လီၯ.ဟံဢ္ဒဲန့ဢ္မ့ဿ္ဒဲတကလုာ္လဿတဿ္ဘွီအီၯဂဿဿ္ဂဿဿ္က်ဿၯ
က်ဿၯထဲသိးဟံဢ္ဃဢ္ဃဢ္ဒီးပွၯအိဢ္အီၯစူၯစူၯယီၯယီၯ၊ ဒ္ဟံဢ္အသိးလဿစံာ္လီဿ္ပူၯန့ဢ္လီၯ. တဿ္လီဿ္အ၀ဲအံၯရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ဒီးအသကိးတဖဢ္ပာ္အီၯဒ္အမ့ဿ္သ၀ီတကူဢ္တဲဢ္အတိာ္အသိးဒီး အိဢ္
ခိးလီၯ၀ဲဒုဢ္ဒါအခိဢ္ၾတိကလာ္ဖဲတဿ္လီဿ္အံၯန့ဢ္လီၯ.

မၯကဒီးတနံၯလဿဂီၯဃုနဢ္ရံဢ္အဆဿကတီဿ္န့ဢ္ (B.I.A) လဲၯထီဢ္ကဒီး ဒုးလိာ္အသးဒီးရြ႔ဢ္ထူ
ကႜဢ္ဖဲမယါခႜီအံၯန့ဢ္လီၯ.တဿ္ဒုးတဿ္ယၯမၯအသးဆူဢ္မးလဿပွၯခံခီယဿ္ခီအဘဿဢ္စဿၯ၊ဒီးတုၯ
လဿမုဿ္ထူဢ္ဃဢ္ဃဢ္တစုန့ဢ္၊ ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ဂုၯက့ၯအလီဿ္ခံတစဲး ဒီးက့ၯခိးလီၯက့ၯဒုဢ္ဒါအခိဢ္လဿ ကမါတကမါအပူၯ ဖဲသ၀ီတကူဢ္တဲဢ္အဃဿၯန့ဢ္လီၯ. တုၯမ့ဿ္ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ဂုၯက့ၯအလီဿ္ခံတစု
ဒီး (B.I.A) အသုးတဖုအံၯလဲၯထီဢ္ဒြဲဢ္အူအီဢ္ကြံာ္ ပွိဿ္အဟံဢ္ဒဲဖဲ မယါခႜီတဖဢ္လဿမ့ဢ္အူခဲ
လဿာ္န့ဢ္လီၯ.

သခ့ဢ္အသုးဖိ တဖုအံၯ လဲၯထီဢ္ဒြဲဢ္အူအီဢ္ကြံာ္ဟံဢ္ဒဲဖဲ မယါခႜီတဖဢ္လဿမ့ဢ္အူခဲလဿာ္၀ံၯအိဢ္
ဘွံးအိဢ္သါဒီး အီဢ္အီ၀ံၯဂဲၯထဿဢ္လူၯသဖွိဃီၯ ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ ဆူတကူဢ္တဲဢ္န့ဢ္လီၯ.တုၯႏုၯတစု
အ၀ဲသ့ဢ္ဒုးလိာ္ယၯလိာ္ကဒီးအသးဆူဢ္ဆူဢ္ကလဲာ္တခီဒီးတခီန့ဢ္လီၯ. တုၯလီၯလဿဟါခီသဿ
နဢ္ရံဢ္ဘ်ဲဢ္ လြံဿ္နဢ္ရံဢ္ဃဢ္ဃဢ္တစု (B.I.A) အသုးခိဢ္ဘိဢ္အီဢ္ဘဢ္ဒိလဿက်ိဒီးသံတီဿ္၀ဲလဿ
တဿ္ဒုးသုးပူၯန့ဢ္လီၯ.

ဘိဢ္အီဢ္သံတဘ်ီဃီအသုးဖိတဖဢ္ဂုၯက့ၯဆူအလီဿ္ခံဒီးဟဲက့ၯကဒါက့ၯဆူရြဢ္သံး၀ံၯဒိးထီဢ္ကဘီ
မ့ဢ္အူဒီးက့ၯလီၯက့ၯ၀ဲဆူ၀့ဿ္မီႜမႜးန့ဢ္လီၯ.တဟါဃီအံၯလဿဟါယဲဿ္နဢ္ရံဃဢ္ဃဢ္အဆဿကတီဿ္န့ဢ္
ရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ဒီးအသကိးတဖဢ္ဟဲလီၯဒြဲဢ္အူအီဢ္ထီဢ္ကြံာ္ပယီၯသ၀ီဖးဒိဢ္သ၀ီယြဢ္သံးအံၯလဿမ့ဢ္အူ
ဒီသ၀ီညါဒီးပာ္လီၯတဲာ္တီဿ္၀ဲထဲသီခါဖႜဢ္ခံဖ်ဿဢ္လဿအသူဢ္လီၯအသးလဿသ၀ီခိဢ္တဖ်ဿဢ္ဒီးသ၀ီခံ
တဖ်ဿဢ္ဧိၯန့ဢ္လီၯ.မ့မ့ဿ္တဿ္သူဢ္ထီဢ္အဂုၯအဂၯသ့ဢ္တဖဢ္၊ မ့ဢ္အူအီဢ္ကြံာ္စီဖ့ကလ့ၯန့ဢ္လီၯ.

ပွၯကညီအတဿ္ဘဢ္ကိဿ္ဘဢ္ဂီၯတဿတဘ်ီမ့ဿ္၀ဲလဿ ခ.န.၁၈၈၅-၈၆နံဢ္ဖဲပယီၯဒီးအဲကလံးတဿ္ဒုး
သဿဘ်ီတဘ်ီဖဲပယီၯစီၯပၯ(သီေပါမင္း) ပဿတဿ္အဆဿကတီဿ္ခါ (ဖုDR.Tသဢ္ပႜဢ္ ကြဲးဖ်ါထီဢ္စ့ဿ္ကီး အ၀ဲသ့ဢ္အတဿ္တူဿ္ဘဢ္ပယီၯအတဿ္မၯအဿမၯနးအဂ့ဿ္ဖဲ ႃႃမုဿ္နံၯကီခဲလဿယဘဢ္လဲၯခီဖ်ိတဖဢ္႗႗ တဿ္မၯလိအပူၯ) ဒီးမ့မ့ဿ္ပွၯကညီအတဿ္ဘဢ္ကိဿ္ဘဢ္ဂီၯခံဘ်ီတဘ်ီတခီမ့ဿ္၀ဲ ခ.န. ၁၉၄၂-၄၅ နံဢ္အဆဿကတီဿ္အံၯန့ဢ္လီၯ.

တဿ္ဒုးတဿ္ယၯကဲထီဢ္၀ဲလဿရြ႔ဢ္ထူကႜဢ္ဒီး(ဘံဢ္အဢ္အ့ဢ္)အဘဿဢ္စဿၯ၀ံၯအလီဿ္ခံတဿ္ဒုးတဿ္ယၯဆူဢ္
ထီဢ္နးနးကြ႔ဿ္ကြ႔ဿ္တုၯဒဢ္လဲာ္အကဲထီဢ္၀ဲလဿကလုာ္အတဿ္အ့ဢ္လိာ္လဿပွၯကညီဒီးပွၯပယီၯဖိအဘဿဢ္
စဿၯတစုန့ဢ္လီၯ.

တုၯမ့ဿ္ကလုာ္အတဿ္အ့ဢ္လိာ္က်ာ္လိာ္ကဲထီဢ္၀ဲန့ဢ္၊တခီဒီးတခီမၯသံလိာ္အသးဆူဢ္မဲာ္ကဲၯမဲာ္၊ဂုာ္န့ဿ္
၀ာ္အတဿ္စုလီဿ္ခီဢ္ခိဢ္ဒီး ဒြဲဢ္အူလိာ္ကံြာ္အဟံဢ္အဃီ အဒူသ၀ီလဿမ့ဢ္အူဖဢ္ဆါ နးနးကလဲာ္န့ဢ္လီၯ. လဿတဿ္အံၯအဃိ ကမ်ဿဿ္ထံဖိကီဿ္ဖိလဿအမ့ဿ္၀ဲပွၯကညီတကလုာ္မ့ဿ္ဂ့ၯ၊ ပွၯပယီၯဖိတကလုာ္မ့ဿ္
ဂ့ၯ၊ ဘဢ္ကီဘဢ္ခဲဘဢ္နးဘဢ္ဖွီဢ္ဒီးဘဢ္ကိဿ္ဘဢ္ဂီၯ၀ဲဒိဢ္ဒိဢ္ကလဲာ္န့ဢ္လီၯ.

ပမ့ဿ္ကြဿ္ကဒါက့ၯပတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯန့ဢ္၊ပတအိဢ္ဒီးတဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯကမဿ္(ရာဇ၀င္ေၾကြး) လဿပွၯနီ
တကလုာ္အဖီခိဢ္ဘဢ္.ပအိဢ္ဒဢ္ပတဿ္မုာ္မုာ္ခုဢ္ခုဢ္ထီဘိန့ဢ္လီၯ.မ့မ့ဿ္တဘ်ီအံၯမ့ဿ္တဿ္စံဢ္စိၯတဲစိၯ
အခီဢ္ထံးတဘ်ီလဿပွၯကညီအိဢ္ဒီးကလုာ္အတဿ္အ့ဢ္လိာ္ တဘ်ီဒီးပွၯပယီၯဖိန့ဢ္လီၯ.

တဿ္မၯအသးဖဲ ခ.န. ၁၉၄၂နံဢ္ လါမ့ၯအပူၯန့ဢ္ (B.I.A) ဟဲထီဢ္ဒုးသ၀ီခီဢ္လဢ္ကူကႜံဒီးဒူဖိသ၀ီဖိတ
ဖဢ္ ဖဲတဿ္စုက၀ဲၯစွၯခိဢ္လဿအအိဢ္ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္န့ဢ္ၾတီဆဿဒုဢ္ဒါတဖုအံၯသပွဿ္ပွဿ္န့ဢ္လီၯ. မ့မ့ဿ္ပိာ္မုဢ္
ပိာ္မဿၯဒီးသူဢ္က့သးပွဿ္တဖဢ္ပာ္ဖွိဢ္ထီဢ္အသးလဲၯထီဢ္ဆူသရိာ္ပူၯ၀ံၯဘါထုကဖဢ္သပွဿ္္ပွဿ္ဒ္သိးက
စဿ္ယြၯကကဟုဘံဢ္ကယာ္ဘဿက့ၯအ၀ဲသ့ဢ္ဒီးမၯပူၯမၯဖ်ဲး အဒူသ၀ီ လဿဒုဢ္ဒါတဖုအံၯအစုပူၯအဂီဿ္
န့ဢ္လီၯ.

လဿသ၀ီကဢ္ကလ့တခီစ့ဿ္ကီးဒုဢ္ဒါဟဲထီဢ္ဒုးတဿ္ယၯတဿ္ဒီးဒူဖိသ၀ီဖိတဖဢ္ဘဢ္ဒုးဆဿၾတီဆဿဒုဢ္ဒါ
တဖုအံၯသပွဿ္ပွဿ္စ့ဿ္ကီးန့ဢ္လီၯ.ဒုဢ္ဒါလဿအဟဲထီဢ္ဒုးသ၀ီခီဢ္လဢ္ကူကႜံဒီးကဢ္ကလ့တဖဢ္ဟဲထီဢ္ဒုး
၀ဲလဿဂီၯအကတီဿ္ ဒီးတုၯဃီၯလဿမုဿ္ဃ့ဿ္လီၯတစုန့ဢ္ဒုး၀ဲတန့ဿ္ဒီး သံထီဢ္ပွဿ္ကဒ့၀ဲအဃိ၊ ဒုဢ္ဒါတဖဢ္
အံၯ ဃ့ဿ္ကြံာ္၀ဲစီဖ့ကလ့ၯန့ဢ္လီၯ. လဿသ၀ီခီဢ္လဢ္ကူကႜံတခီ ပွၯမၯန့ဿ္ဒုဢ္ဒါအစုက၀ဲၯတနီၯဒီးပွၯမၯ
န့ဿ္ဃုာ္စဲးက်ိ (ဘရဲ) ခံခိဢ္န့ဢ္လီၯ.

တုၯႏုၯတစုသခ့ဢ္အခိဢ္အနဿ္တဖဢ္ ဆွဿထီဢ္တဿ္ကစီဢ္အံၯဆူ ယပဢ္အအိဢ္ဒီး ယပဢ္ပ်ဿ္လီၯ အသုး
ခိဢ္ အကႜံမဢ္ (Col. Ahjeema) လဿပယီၯကိးအီၯလဿ ဘိဢ္ခႜံးန့ဢ္ဒ္သိးအကဟဲက်ဲၯက့ၯတဿ္ဂ့ဿ္အံၯန့ဢ္
လီၯ.

တုၯႏုၯတစုပွၯကညီဖိတဖဢ္အသူဢ္ခုသးခု၀ဲ ဒိဢ္ဒိဢ္ကလဲာ္လဿပွၯယပဢ္ဖိအကစဿ္ဒဢ္၀ဲဟဲက်ဲၯဃူက်ဲၯ
ဖိးက့ၯထံဖိကီဿ္ဖိကဒဲကဒဲအဃိနာ္၀ဲလဿကလုာ္အတဿ္အ့ဢ္လိာ္အံၯကဆိကတီဿ္က့ၯဒီးတဿ္ဃူတဿ္ဖိး
ကအိဢ္ထီဢ္က့ၯ၀ဲလဿပွၯကညီဒီးပယီၯဘဿဢ္စဿၯအံၯန့ဢ္လီၯ.ပွၯကညီဖိတဖဢ္ဆိကမိဢ္၀ဲလဿ(B.I.A)
တဖဢ္ကဒိကနဢ္ယပဢ္အကလုဿ္၊ ဒီးတထီဒုဢ္ထီဒါမၯအဿမၯသီလဿၯပွၯကညီတဖဢ္လဿၯဘဢ္လီၯ.

တဿ္မၯသးဖဲ ခ.န. ၁၉၄၂နံဢ္ လါမ့ၯ ၂၆သီ အနံၯန့ဢ္ B.I.A အသုးတဖုလဲၯထီဢ္ဒုးပွၯကညီသ၀ီလဿ
သ၀ီညီဢ္ခႜံဢ္တီးန့ဢ္လီၯ.လဿအ၀ဲသ့ဢ္အတဿ္လဲၯထီဢ္ဒုးတဿ္ဒီးပွၯကညီတဘ်ီအံၯအပူၯလဲၯကိးဃုာ္ယ
ပဢ္သုးခိဢ္(အကႜံမဢ္)ဒ္သိးကလဲၯဃုာ္တဿ္ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ဒီးယပဢ္အသုးခိဢ္တဂၯအံၯလဲၯဃုာ္တဿ္ဒီးအ၀ဲ
သ့ဢ္စ့ဿ္ကီးန့ဢ္လီၯ.အ၀ဲသ့ဢ္လဲၯဘူးထီဢ္ဒီးသ၀ီညီဢ္ခႜံဢ္တီးဒီးတုၯမ့ဿ္အထူးခးတစုန့ဢ္၊ပွၯဂဿၯသးဖိတ
ဖဢ္လဿအခိးဒူခိးသ၀ီအံၯခးဃီၯအ၀ဲသ့ဢ္ ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္ခးပကူဢ္တဿ္ ဒ္အတိာ္ပာ္စဿၯအသးအသိးန့ဢ္လီၯ. တုၯႏုၯတစုတဿ္ဒုးတဿ္ယၯကဲထီဢ္၀ဲဒီးဒုးသဂဿဿ္လိာ္အသးဆူဢ္ဆူဢ္ကလဲာ္တခီဒီးတခီန့ဢ္လီၯ.

ဒ္န့ဢ္အသိး (ဘံဢ္အဢ္အ့ဢ္) တဖဢ္ခးတဿ္တခီခီ၊ သုးထီဢ္အသးတခီခီကြ႔ဿ္ကြ႔ဿ္၊ဒီးမ့ဿ္လဿယပဢ္အသုး
ခိဢ္တဂၯအိဢ္လဿအ၀ဲသ့ဢ္အက်ါအဃိ၊အ၀ဲသ့ဢ္အဂံဿ္အဘါအိဢ္ဒိဢ္မး၊ဒီးအ၀ဲသ့ဢ္အသးပူၯပွဲၯဒီးတဿ္
သူဢ္ဆူဢ္သးဂဲၯဒီးတဿ္သူဢ္ဒူသးဒူန့ဢ္လီၯ. အ၀ဲသ့ဢ္ထီဢ္တဆီဘဢ္တဆီဘူးထီဢ္ဘူးထီ္ဒီးသ၀ီကြ႔ဿ္ကြ႔ဿ္၊
ဒီးလဿခံကတဿဿ္န့ဢ္အကႜံဢ္မဢ္ဘဢ္ဒိလဿက်ိဒီးသံ၀ဲဒဢ္န့ဢ္လီၯ. တုၯႏုၯတစု ဘံဢ္အဢ္အ့ဢ္ အသုးဖိတဖဢ္ဂုၯက့ၯအလီဿ္ခံ၀ံၯက့ၯလီၯကဒါက့ၯ၀ဲတဘ်ီဃီဆူမႜီမႜးန့ဢ္လီၯ.

တုၯမ့ဿ္အကႜံဢ္မဢ္သံတဘ်ီဃီ၊ ဒုဢ္ဒါတဖုအံၯ အခိဢ္အနဿ္သ့ဢ္တဖဢ္၊ ဆွဿထီဢ္တဿ္ဂ့ဿ္တဿ္က်ိၯတမံၯ
အံၯဆူပွၯယပဢ္ဖိအသုးခိဢ္အခိဢ္အနဿ္တဖဢ္အအိဢ္ဒီး ဒုးနဿ္ပဿဿ္အ၀ဲသ့ဢ္လဿပွၯကညီတဖဢ္အံၯမ့ဿ္
ပွၯပူထီဢ္လီထီဢ္တဿ္၊ထီဒုဢ္ထီဒါတဿ္၊မၯအဿမၯသီတဿ္မၯတဿထီဢ္တဿလီၯတဿ္၊ဒီးဒုဢ္ဆဿခီဢ္ဆဿပွၯ
ယပဢ္ဖိနီဿ္နီဿ္လံန့ဢ္လီၯ.အဂ့ဿ္ဒ္အံၯအ၀ဲသ့ဢ္မ့ဿ္ပွၯလဿအတီဒီးအဲကလံးဒီးအဲဢ္ဘဢ္ပွၯကီၯလၯ၀ါဖိတ
ဖဢ္ဒိဢ္မးအဃိ၊တအဲဢ္ဒိးတူဿ္လိာ္ဒီးမၯဃုာ္မၯသကိးတဿ္ဒီးပွၯယပဢ္ဖိသ့ဢ္တဖဢ္ဘဢ္.လဿတဿ္န့ဢ္အ
ဃိအ၀ဲသ့ဢ္ထီဒါ၀ဲပွၯယပဢ္ဖိဆူဢ္ဆူဢ္ကလဲာ္န့ဢ္လီၯ.

ပယီၯတဖဢ္အံၯမ့ဿ္ပွၯလဿအမၯလီၯနာ္အသးသ့၊ပာ္ဖ်ါအတဿ္ဂ့ဿ္ဖဲအဖီခိဢ္တကထဿအံၯသ့၊မၯလီၯ
အဲဢ္အသးသ့၊မၯလီၯသးကညီၯအသးသ့၊ သဢ္ဟံသဢ္ဟဲသ့၊ ကလုဿ္ကတိၯသ့၊ ပ်ဲၯကဒံပ်ဲၯကဒါအပ့်ၯ
သ့၊ထိဢ္အံဢ္လီၯ၀ီၯအသးသ့၊ မၯရဲရဲရီရီအသးလဿပွၯမဲာ္ညါသ့၊ ထုးန့ဿ္ပွၯအသးသ့၊ ဒီးကြဲန့ဿ္လြဲန့ဿ္ပွၯ
အသးသ့လီၯ.လဿတဿ္န့ဢ္အဃိ၊ ပွၯယပဢ္ဖိတဂၯအံၯ ဒ္ဟီဢ္ခိဢ္အထူသႏူအိဢ္အသိး၊ ကဘဢ္နာ္အီၯ
အဲဢ္အီၯ၊ မၯစဿၯအီၯစဲဃဲၯလီၯသဿဢ္.

တုၯႏုၯတစုယပဢ္အသုးခိဢ္သုးနဿ္သ့ဢ္တဖဢ္ပ်ဿ္လီၯအသုးခိဢ္(မံဢ္နဢ္မံဢ္စူဢ္စကံဢ္) Minami Suzuki
ဒီးယပဢ္အသုးဖိတဖုဒ္သိးအကဟဲဆူ မႜီမႜးအံၯဒီးက်ဲၯ၀ံၯက်ဲၯက့ၯတဿ္ဂ့ဿ္တဿ္က်ိၯသ့ဢ္တဖဢ္အံၯဒ္အဂ့ၯ
ဒီးၾကဿး၀ဲလဿအမဲာ္ဒဢ္၀ဲအသိးန့ဢ္လီၯ.ယပဢ္အသုးခိဢ္တဂၯသးဆါပာ္စဿၯလံ၀ဲပွၯကညီတဖဢ္၊လဿအ
ခးသံတ့ဿ္အကႜံမဢ္အဃိဒီးအ၀ဲပာ္လီၯအသးလဿအကမၯပွၯကညီဖိတဖဢ္ဆါဆါကလဲာ္န့ဢ္လီၯ.လဿ
တဿ္န့ဢ္အဃိကယဲဿ္မ့ဿ္ပွၯကညီအဒူသ၀ီ၊လဿမႜီမႜးကီဿ္ရ့ဢ္အပူၯတဖဢ္အံၯ၊ အ၀ဲတိၯပနီဢ္၀ဲလဿကသံဢ္
ထံအဂီၯကိးသ၀ီဒဲးလဿဟီဢ္ခိဢ္ဂီၯအပူၯန့ဢ္လီၯ.အ၀ဲနာ္၀ဲလဿပွၯကညီအံၯအသးအိဢ္နီဿ္နီဿ္ပွၯအဲက
လံးဖိအဃိ တတူဿ္လိာ္တဿ္ဃူတဿ္ဖိးဒီးခးသံကြံာ္ အကႜံမဢ္စဲဃဲၯန့ဢ္လီၯ.

(ဟံးန့ဿ္အီၯလဿသရဢ္သိ၀ါကြဲး ႃႃဖုစီၯဘူးအသးသမူ႗႗ လံာ္အပူၯ)

ပဒိဢ္စီၯဘ့ဒ့းထီသးသမူအဂ့ဿ္

RCSS/SSA ေခါင္းေဆာင္ စ၀္ယြက္စစ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ကရင္အမ်ဳိးသား ဗိုလ္မႉးႀကီးကြယ္လြန္

ေအာက္တိုဘာလ ၁၆ရက္၊ ၂၀၁၂ခုႏွစ္။ စဖန္းေရွာင္း (ေကအိုင္စီ)

သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတပ္မေတာ္ RCSS/SSA ရွိ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စ၀္ယြက္စစ္၏ အတိုင္ပင္ခံအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္ ကရင္အမ်ဳိး သားတစ္ဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြသည္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၃ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၇၄ႏွစ္ရွိၿပီးျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မႉးႀကီး ေစာခ်စ္ေဆြသည္ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါမ်ားျဖင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ရွိ သူ၏ေနအိမ္တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြသည္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ကရင္၊ ပအို၀္းႏွင့္ သွ်မ္းစကားတို႔ကို ကၽြမ္းက်င္စြာ ေျပာဆိုႏိုင္သည့္အျပင္ အဖြဲ႔ အစည္းအတြင္း၌လည္း တာ၀န္ကို အေလးထားသူျဖစ္ေၾကာင္း ၎ႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာမိတ္ေဆြျဖစ္သူ သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းဌာနအယ္ ဒီတာ ဦးခြန္ဆိုင္းက ေျပာသည္။
“သူ(ေစာခ်စ္ေဆြ)က အလုပ္တာ၀န္ကို အေရးထားတယ္။ သစၥာရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္လည္း ေသတဲ့အထိ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္နဲ႔ လက္တြဲ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တာေပါ့”ဟု ဦးခြန္ဆိုင္းက ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။

သူသည္ မြန္ျပည္နယ္ရွိ သထံုဇာတိျဖစ္ၿပီး ၁၉၃၈ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၅ရက္ေန႔တြင္ ေမြးဖြားကာ ၁၉၅၈-၅၉ခုႏွစ္တြင္ လူထုပညာေရးသင္ တန္း တက္ေရာက္ၿပီးေနာက္ သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း၊ လြယ္လင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ပအို၀္းလူမ်ဳိးအမ်ားဆံုးေနထိုင္ရာ လြယ္ဂ်ယ္ရြာတြင္ ေက်ာင္း ဆရာအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ထို႔ေနာက္ ၁၉၆၀ခုႏွစ္၌ ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြသည္ ေက်ာင္းဆရာဘ၀ကို စြန္႔လႊတ္ကာ ပအို၀္းအမ်ဳိးသား လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ ေရးျဖစ္သည့္ ပအို၀္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႔(ပအလဖ)သို႔ ၀င္ေရာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၆၇ခုႏွစ္တြင္ သွ်မ္းျပည္တပ္မေတာ္ SSA/ SNIA ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ စစ္ေရးမဟာမိတ္ခ်ဳပ္ဌာနတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၈ခုႏွစ္တြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ(ဗကပ)က ၎တို႔ႏွစ္ဖြဲ႔ကို ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ပအလဖသည္ ဗကပႏွင့္ ပူးေပါင္းေသာ္လည္း ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြသည္ မဟာမိတ္ျဖစ္ေသာ သွ်မ္းျပည္စည္းလံုးညီၫႊတ္သည့္ ေတာ္လွန္ေရးတပ္မေတာ္-SURA တြင္ ၀င္ေရာက္ခိုလႈံကာ SURA ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္မိုးဟိန္း(ေခၚ) စ၀္ကြဏ္ဇိန္း၏ ကိုယ္ေရးအရာရွိ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ဗိုလ္မုိးဟိန္း ကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္ သွ်မ္းျပည္ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ဆက္လက္ပါ၀င္၍ လက္ရွိ RCSS/SSA ေခါင္းေဆာင္ ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စ၀္ယြက္စစ္၏ အတိုင္ပင္ခံအျဖစ္ ကြယ္လြန္သည္အထိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

လက္ရွိ သွ်မ္းေတာ္လွန္ေရးတြင္ ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြကဲ့သို႔ ကရင္လူမ်ဳိး အမ်ားအျပားသည္ သွ်မ္းလူမ်ိဳးႏွင့္အတူ တတတ္တအား တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လွ်က္ရွိေၾကာင္း ဦးခြန္ဆိုင္းက ေျပာသည္။
ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြသည္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္တြင္ ဇနီးနန္းေရႊအိမ္ႏွင့္အတူ သား ၃ဦးႏွင့္ သမီး ၁ဦး က်န္ရစ္ၿပီး သားသံုးဦးစလံုးမွာ သွ်မ္း ျပည္ေတာင္ပိုင္းတပ္မေတာ္တြင္ လက္ရွိ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္လွ်က္ရွိသည္။

ကြယ္လြန္သူ ဗိုလ္မႉးႀကီးေစာခ်စ္ေဆြ၏ ႐ုပ္အေလာင္းကို ေအာက္တိုဘာလ ၁၈ရက္ေန႔တြင္ ခ်င္းမိုင္ခ႐ုိင္၊ ၀ိန္းဟိုင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ပိန္းလံုဧည့္ သခၤ်ိဳင္းတြင္ စ်ာပနအခမ္းအနားျဖင့္ သၿဂၤဳိလ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

http://www.kicnews.org/?p=13759

မၯထူရၯစီၯဘးအူကႜံလဿကညီဒီတကလုာ္ညါအဲဢ္ဘဢ္အီၯ

ဃိဢ္သဿဖ်ဿဢ္ျတဲၯခိဢ္စဢ္ခ်းဘူဢ္ရံဢ္၀့ဿ္ခိဢ္ကညီခိဢ္နဿ္ဖရးယဢ္စံဢ္သူး၀းနးကံဿ္ရံး

ဟံးန့ဿ္က်ိာ္ထံက့ၯအီၯလဿ http://parsithan.blogspot.se ပွာ္ယဲၯသန့အပူၯလီၯ..
မ့ဿ္အဲဢ္ဒိးဖးလဿပယီၯက်ိာ္တခီဟံးန့ဿ္ဖးဖဲအံၯ...

KNDO သုးခိဢ္က်ဿဿ္ကႜီဢ္သီသးသမူအဂ့ဿ္အက်ိၯ

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္း ေလးစားတဲ့ ကရင္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ၂ ဦး

ကရင္အမ်ဳိးသားေတာ္လွန္ေရးမွာ အဖိုး ေလးစားတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ႀကီး ၂ ဦး ရွိတယ္။ အဲဒါက ဥကၠ႒ႀကီး ေစာဘဦးႀကီးနဲ႔ ဥကၠ႒ႀကီး မန္းဘဇန္ ပဲ။ ေစာဘဦးႀကီးလို ေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးက အခုလည္း ရွာမေတြ႔ဘူး။ ေနာက္လည္း ရွာလို႔ေတြ႔မွာ မ ဟုတ္ဘူး။ သူက ဝတ္လံုေတာ္ဘြဲ႔ရ သူေ႒းသား။ ဒါေပမယ့္ စိတ္ထားႏွိမ့္ခ်တယ္။ သူ႔ရဲ႕အေတြးအေခၚ အယူအဆ၊ သူ႔ရဲ႕ခံယူခ်က္က မဟာဗမာ လူမ်ဳိးေရးဝါဒကို သူ မႀကိဳက္တာ အမွန္ပဲ။ လူမ်ဳိးစံု ခ်စ္ ၾကည္ ေသြးစည္းေရးဝါဒ၊ တိုင္းရင္းသားအားလံုး တန္းတူေရးဝါဒ ဒါကို 
သူ သေဘာက်တယ္။ 

ႏိုင္ငံေရးစကားနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ တို႔ကရင္အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးတေယာက္ျဖစ္တယ္။ လူတန္းစားအေနနဲ႔ ေျပာမယ္ဆိုရင္ သူ႔မွာ ပစၥည္းမဲ့လူတန္းစား အေတြးအေခၚ ရွိတယ္။ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ ခ်င့္ခ်င့္ခ်ိန္ခ်ိန္၊ စဥ္းစဥ္း စားစားနဲ႔ လူတိုင္းလက္ခံႏိုင္ေအာင္၊ တိုင္းရင္းသားတိုင္း လက္ခံႏိုင္ေအာင္ သူက လုပ္တယ္။ ဒါ သိပ္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ ပဲ။ သူ ေတာခိုလာၿပီး သထံုဘက္ကိုေရာက္ေရာ။ သထံုဘက္မွာလည္း သူ႔ သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ သူ႔အသိမိတ္ေဆြေတြ ရွိ တာကိုး။ သူ႔ကို ထမင္းဖိတ္ေကြၽးတာေပါ့။ သူ႔ရဲေဘာ္ေတြကလည္း ဟင္းေကာင္းစားရၿပီလို႔ ထင္တာေပါ့။ မနက္မိုးလင္းေတာ့ ေစာဘဦးႀကီးက မသြားဘူး။




ရဲေဘာ္ေတြေထာင္းတဲ့ ျငဳပ္သီးေထာင္းနဲ႔ပဲ သူက စားတာ။ သူ႔ေၾကာင့္ သူမ်ားဝန္ပိုမွာကို သူ စိုးရိမ္တာလည္း ျဖစ္မယ္။ ရာထူးရာခံဆိုတဲ့ ဂုဏ္ကိုျပၿပီး မစားခ်င္တာလည္း ပါမယ္။ သူက ဟန္ ႀကီးပန္ႀကီးလည္း မရွိဘူး။ အားလံုးနဲ႔ အဆင္ေျပတယ္။

သူ ေခါင္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ကာလမွာ ေကအဲန္ယူ ေခါင္းေဆာင္အတြင္းမွာ စည္းလံုးညီၫြတ္မႈရွိတယ္။ သူ ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြး ညႇိႏိႈင္းတာကို အားလံုးက လက္ခံၾကတယ္။ သူက စည္း႐ံုးေရးလည္း ေကာင္းတယ္။ တပ္ေပါင္းစုမွာလည္း ေခါင္းေဆာင္ လုပ္ခဲ့တယ္။ ဟိုတုန္းက ျပည္ဘက္မွာ ၃ ပါတီ ရွိတယ္ေလ။ အလံျဖဴ၊ အလံနီ၊ ျပည္သူ႔ရဲေဘာ္ရွိတယ္။ အဲဒီကို သူသြားၿပီး စည္း႐ံုးေရး လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ခဲ့ေသးတယ္။ အဲဒီ တပ္ေပါင္းစုထဲမွာ ၃ ပါတီက ဘာေျပာလိုက္လဲဆိုရင္ ခင္ဗ်ားတို႔ကို က်ေနာ္တို႔ လက္မခံႏိုင္ဘူးတဲ့။ ခင္ဗ်ားတို႔က နယ္ခ်ဲ႕ေနာက္လိုက္ေတြ၊ နယ္ခ်ဲ႕လက္ကိုင္တုတ္ေတြ၊ အဲဒီလိုေျပာတာ။

ဒါေပမယ့္ ေစာဘဦးႀကီးရဲ႕ အေတြးအေခၚက လြတ္လပ္တယ္။ သူက ဘယ္သူ႔လက္ေအာက္မွ မခံဘူး။ သူ႔မွာ ထက္ျမက္ တဲ့ အေတြးအေခၚနဲ႔ ဉာဏ္ရည္ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း အဖိုးတို႔ဒီေန႔ထိ ေစာဘဦးႀကီးရဲ႕ အေတြးအေခၚ၊ သူ႔ရဲ႕လမ္း ၫႊန္ခ်က္၊ သူ႔ရဲ႕ မူဝါဒေတြကို ေျပာေျပာေနရတာေပါ့။

အခု အဖိုးတို႔ လုပ္ေနၾကတာလည္း ေစာဘဦးႀကီး ခ်မွတ္သြားတဲ့ မူေတြ၊ လမ္းၫႊန္ခ်က္ေတြပဲ။ ေစာဘဦးႀကီး ဥကၠ႒ျဖစ္ တုန္းကဆို ဒို႔ ေကအဲန္ယူအတြင္းမွာ အထူးစည္းလံုးညီၫႊတ္မႈ ရွိတယ္။ အမ်ဳိးသားအတြင္းမွာလည္း စည္းလံုးညီၫြတ္မႈရွိ တယ္။ အျခားလူမ်ဳိးေတြနဲ႔လည္း





စည္းလံုးညီၫြတ္မႈရွိတယ္။ ေစာဘဦးႀကီးရဲ႕အေတြးအေခၚေတြ၊ ေစာဘဦးႀကီးရဲ႕ မူဝါဒ လမ္းစဥ္ေတြကို အဖိုးက နမူနာယူတယ္။ ေကအဲန္ယူထဲမွာ ဒီလိုအေတြးအေခၚနဲ႔ ခံယူခ်က္ရွိတဲ့ ေနာက္တေယာက္က ဥကၠ႒ႀကီး မန္းဘဇန္ပဲ။ ဒီေခါင္းေဆာင္ ႏွစ္ ေယာက္ကို အဖိုးက ေလးစားတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ သူတို႔က ေတာ္တယ္။ ထက္ျမက္တယ္။ နည္းမွန္လမ္းမွန္နဲ႔ မူဝါဒလမ္းစဥ္နဲ႔ လုပ္ငန္းစဥ္အတိုင္းကို လုပ္သြားၾကတယ္။ မသိဘူးဆိုရင္ သြား ေမး၊ သိေအာင္ ရွင္းျပတယ္။ နားလည္ ေအာင္ ေျပာျပတယ္။ ဒီေခါင္းေဆာင္ႀကီးႏွစ္ေယာက္က ေျဖာင့္မတ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ေစာဘဦးႀကီး က်ဆံုးၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ သိပ္မၾကာဘူး။ မုဆိုးေကာ္ကဆာ ရန္သူနဲ႔ ေပါင္းသြားတယ္။

ဥကၠ႒ႀကီး မန္းဘဇန္ ျပန္တက္လာတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ေကအဲန္ယူ ႏွစ္ျခမ္းကြဲတယ္။ တဖက္မွာဆိုရင္ ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ေက်ာ္ျမသန္း (ေခၚ) ေကာ္ထူးနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္။ သူတို႔က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမနဲ႔ မတည့္ဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမက ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြကို ကြန္ျမဴနစ္လို႔ စြပ္စြဲတယ္။ ဒီေခါင္းေဆာင္ေတြက ဘယ္လိုကြန္ျမဴနစ္ျဖစ္မလဲ။ ကြန္ျမဴနစ္ဆိုရင္ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းသြားၿပီေပါ့။ သူတို႔က မ်ဳိးခ်စ္ ကရင္ပဲ။ အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ပဲရွိတာ။ ဒါနဲ႔ တို႔အထဲမွာ ညႇိၾက၊ ႏိႈင္းၾက၊ လုပ္ၾကရတာေပါ့။ ေစာဘဦးႀကီး ခ်မွတ္သြား တဲ့ လမ္းစဥ္ရွိတာပဲ။ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္မွာ မန္းဘဇန္ေရာက္သြားေတာ့ ညီလာခံ ထိုင္ၾကတယ္။ အေရွ႕တိုင္းမွာပဲ။ ညီလာခံဆံုး ျဖတ္ခ်က္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္ဆီ ပို႔လိုက္တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က အဖိုးက ေရွ႕တန္းမွာ။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္က အဖိုးကို ေၾကး နန္းနဲ႔ ျပန္လာဦးလို႔ လွမ္းမွာတယ္။ အေျခအေနအားလံုးကိုေတာ့ အဖိုးက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္ဆီကတဆင့္ သိရတာေပါ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္က အဖိုးကို ေျပာတယ္။ “မင္းတို႔ေတြ တခါတခါ ငါ အေတာ္အသဲယားတယ္ကြ” “ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ က်ေနာ္ ဘာလုပ္လို႔လဲ။ ဘာအမွားရွိလို႔လဲ” “မင္းကေတာ့ မမွားဘူး။ မင္း လုပ္ပံုကိုင္ပံုေတြက ငါ တခါတခါ အေတာ္အသဲယားတယ္။ ေျပာရမယ္ဆို စားရမွာလည္း သဲတရွပ္ရွပ္နဲ႔၊ ပစ္ရမွာလည္း ဆီတဝင္းဝင္းနဲ႔ကြ။ မင္းကို ငါ ဘယ္လိုမွ မလုပ္တတ္ဘူး။

အေရွ႕တိုင္းကိုေရာက္ေတာ့ ငါ့ လူထဲမွာ မင္းတေယာက္တည္းပဲက်န္တာ။ တေယာက္မွ အသံုးမက်ဘူး။ ေတာ္ၾကာ လက္နက္ခ်လိုက္၊ ေတာ္ၾကာ တိုက္ ပြဲမွာ က်သြားလိုက္နဲ႔။ တို႔မွာ အလုပ္ေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ရဦးမွာ။ မင္း ဆက္လုပ္” လို႔ သူက အဖိုးကို ဒီလိုေျပာတာ။

၁၉၇၅ ခုႏွစ္မွာ အဖိုး အေရွ႕တုိင္းကို ေရာက္လာခဲ့တယ္။ မာနယ္ပေလာေပါ့။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ျမေမာင္နဲ႔ မန္းဘဇန္ သူတို႔တပည့္ ေတြက ႐ံုးေအာက္ကိုဆင္းၿပီး လာႀကိဳၾကတာေပါ့။ အဖိုးက သာယာဝတီ ပုလိပ္႐ံုးကို သြားတိုက္တုန္းက ရထားတဲ့ ကာ ကီေရာင္ေဘာင္းဘီႀကီးကို ဝတ္လို႔။ ဒါပဲ ရွိတာကိုး။ မန္းဘဇန္က ထြက္လာၿပီးေတာ့ ဗိုလ္ေက်ာ္ေသာင္း ဆိုၿပီးေတာ့ မ်က္ ရည္ေတြက်တာ သူမ်ားေတြ ဝိုင္းၾကည့္ၾကတယ္။ အဖိုးလည္း မ်က္ရည္က်တာေပါ့။ ကိုယ့္ဆရာသမား၊ ကိုယ့္မိဘလိုေနတာကိုး။

ဒီေခါင္းေဆာင္ႀကီးႏွစ္ေယာက္ကိုေတာ့ အဖိုး အထူးေလးစားတယ္။ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ စြန္႔လႊတ္မႈ၊ ေပးဆပ္မႈနဲ႔ သူတို႔ဘဝ ျဖတ္သန္းမႈေတြကို ဂုဏ္ လည္းယူတယ္။ ဒီကေန႔ ကရင္လူငယ္ေတြကိုလည္း ဒီလို မ်ဳိးခ်စ္ေခါင္းေဆာင္ႀကီးေတြရဲ႕ စြန္႔လႊတ္ေပးဆပ္မႈ၊ အနစ္နာခံ မႈေတြကို ဂုဏ္ယူေစခ်င္တယ္။

 http://oothandar.blogspot.com မွ ကူးယူတင္ဆက္သည္

ဒီဢ္ကထဿဢ္စီၯထံဢ္သဢ္ပႜဢ္အဂ့ဿ္

တဿ္ပာ္လီၯ KNLA သုးရိဢ္မဲခိဢ္ ၂ သုးခိဢ္ဒိဢ္စိ စီၯမိဖႜဴဢ္

ကရင့္အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ ဖူ ့ဖါ့သု၀ဏ္သမုိင္းအေၾကာင္း

The life and times of Saw Ba U Gyi

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေက်ာ္ေသာင္း၏ ဘ၀အစိတ္အပိုင္းမ်ား

ဟံးန့ဿ္အီၯလဿကိဒံဢ္သြ႔ပွာ္ယဲၯသန့ပူၯ
http://www.9dblood.co.cc/2011/09/blog-post_8675.html

ကညီဒီကလုာ္တဿ္ပဿဿ္ဆဿခိဢ္နဿ္သးသမူအဂ့ဿ္ဖုဢ္ကိာ္

ပဒိဢ္စီၯထိဖ့ဢ္သးသမူဂ့ဿ္ဖုဢ္ကိာ္

ပဒိဢ္စဢ္လ့သးသမူအဂ့ဿ္ဖုဢ္ကိာ္

ဟံးန့ဿ္အီၯလဿမါစိကမီၯပွာ္ယဲၯသန့ပူၯ